Balinaların Şarkıları, İnsan Dillerine Benzedi!

Kambur balinaların şarkılarının, insan dillerine benzerlik gösterdiği tespit edildi.

Bu şarkıların yalnızca erkek kambur balinalar tarafından söylendiği ve eş bulma amacı güttüğü düşünülmektedir. Şarkılarda bulunan çeşitli seslerin kalıplar halinde tekrar ettiği gözlemlenmiştir.

Bilim insanları, bu şarkıların zamanla değişim gösterdiğini biliyorlar. Yeni kalıplar eklenirken, şarkının ilk hali hızla kaybolabiliyor.

Ancak bu öğrenme sürecinin detayı uzun süre gizli kalmıştı.

Uluslararası bir araştırma ekibi, Yeni Kaledonya’nın Büyük Okyanus’undaki balina şarkılarını 8 yıl süreyle inceleyerek bu konuya açıklık getirmeyi amaçladı.

Araştırmacılar, şarkılardaki sesleri harflerle kodlayarak analize başladı. Science dergisinde yayımlanan makalenin yazarı Jenny Allen, seslerin farklı gruplar içinde organize olduğunu belirtti:

Bir yıl örneğin homurtu, homurtu, ciyaklama şeklinde devam ediyor ve bu gruba AAB diyoruz, başka bir yıl inleme, ciyaklama, homurtu olarak kaydediliyor ve buna da CBA diyoruz.

Şarkıların yapısını çözmek için ekip, insan bebeklerinin kelime öğrenme yöntemini benimsedi. Bebekler kendilerine etrafında duydukları konuşmaları kesintisiz duydukları için kelimeler arasındaki “bariyerleri” ayırt etme gerekliliği taşır. Makalenin diğer yazarı Inbal Arnon, “Sesler aynı kelimenin parçasıysa birlikte olma olasılıkları daha yüksektir. Bebekler, kelime sınırlarını keşfetmek için seslerin ardışıklığındaki dalgalanmaları kullanır” dedi.

Örneğin, “güzel çiçekler” ifadesinde “gü” ve “zel” seslerinin ardışıklığının, “zel” ve “çi”den daha yüksek olasılığa sahip olduğunu fark ederek kelimeler arasındaki sınırları öğrenirler.

Ekip, analiz ettikleri şarkıları, sıkça birbirini takip eden sesler şeklinde kelimeye benzer alt gruplara ayırdı. Kısa bir ıslığın ardından gelen ciyaklama gibi örneklerle karşılaştılar.

Bilim insanları, bu alt grupların şarkılarda insan dillerindeki kelimeler gibi dağılım gösterdiğini açıkladı: Zipf yasasına göre, bir dildeki en yaygın kelimenin, ikinci sıradakinden iki kat daha sık kullanıldığı biliniyor.

Bir başka ilginç bulgu ise en yaygın balina seslerinin, insan dilinde en yaygın kelimelerle benzer şekilde kısa olmalarıydı.

Araştırma ekibinden Simon Kirby, “Grafiğin ortaya çıktığı anı asla unutmayacağım; insan diline dair tanıdık bir grafik gibiydi” ifadesini kullandı:

Onlarca milyon yıl boyunca evrimle birbirinden ayrılmış bu iki tür arasında derin bir ortaklık keşfettik.

Bulgular, balina şarkılarının insan dillerindeki cümleler kadar karmaşık anlamlar içerdiğini göstermiyor. Bununla birlikte, kambur balinaların bu şarkıları bebeklerin öğrenme süreçlerine benzer bir şekilde edindiği anlamına gelmekte.

Science Advances dergisinde yayımlanan 5 Şubat tarihli bir başka çalışmada, farklı deniz memelileriyle ilgili benzer bulgular elde edildi.

16 yunus ve balina türünün 11’inde, insan dillerinde geçerli olan Menzerath yasasının izleri bulundu. Bu yasaya göre, daha fazla kelime içeren cümleler genellikle daha kısa kelimelerden oluşuyor.