Betelgeuse’un yoldaş bir yıldızı olduğu yeni bir keşifle gün yüzüne çıktı. Bu gelişme, insanlık tarihinin en gözde yıldızlarından biri olan Betelgeuse hakkında yıllardır süregelen gizemlere ışık tutuyor.
Orion Takımyıldızı içerisinde yer alan Betelgeuse, aynı zamanda Dünya’ya en yakın kırmızı üstdev yıldız olarak biliniyor. Bu devasa yıldızların kütlesi, boyutlarına oranla genellikle daha düşük kalıyor.
Henüz 10 milyon yaşında olan Betelgeuse, Güneş’in yaklaşık 15 katı kütleye ve 700 katı hacme sahip. Karşılaştırma yapılacak olursa, Güneş’in yaşı yaklaşık 4,5 milyar yıl.
Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)
Gökbilimcileri cezbeden bir diğer unsur ise, Betelgeuse’un son tahminlere göre yaklaşık 100 bin yıl içerisinde süpernova patlaması geçirecek olması. 2019-2020 yıllarında yıldızın parlaklığında belirgin bir düşüş gerçekleşmişti ve bu süpernova olabileceği yönünde düşünceleri gündeme getirmişti. Ancak, sonrasında ilgili araştırmalar, yıldızın büyük bir gaz bulutu saldığı ve bunun ışığını engellediğini ortaya koydu.
Betelgeuse’un parlaklığının artıp azaldığı, 5-6 yıllık bir döngü izlediği de biliniyor. Uzun zamandır anlaşılamayan bu döngüye ilişkin en son açıklamalardan biri, yıldızın bir yoldaşı olduğu keşfiyle bağlantılıydı. Ancak Hubble gibi teleskoplarla yapılan gözlemler henüz sonuç vermemişti.
NASA Ames Araştırma Merkezi’nden Dr. Steve Howell liderliğindeki bir ekip, Gemini Kuzey Teleskobu’nu kullanarak Dünya’nın atmosferinden kaynaklanan bozulmaları minimize etmeyi ve yoldaş yıldızı tespit etmeyi başardı. Bulgular, hakemli dergi Astrophysical Journal Letters’ta 24 Temmuz’da yayımlanacak. Bu çalışmada, yoldaş yıldızın, Betelgeuse’un zayıf dış atmosferinin içine girecek kadar yakın bir yörüngede döndüğü belirlendi.
Araştırmacılar, bu gözlemin yoldaş yıldızın varlığını kesin olarak kanıtlayamadığını, ancak sonuçların mevcut tahminlerle tutarlı olduğunu ifade ettiler. Bilim insanları, Betelgeuse’un ömrünün sonuna yaklaşırken, yoldaş yıldızının henüz çekirdeğinde hidrojen yakmaya başlamadığını, dolayısıyla yaşamının anakol aşamasına henüz girmediğini aktarıyor.
Paris Gözlemevi’nden Miguel Montargès, çalışmanın bulgularını şu şekilde yorumluyor:
Ölmek üzere olan bir yıldız ve henüz tam olarak doğmamış bir yıldız, onun etrafında dönüyor.
Çalışmada, bu mavi-beyaz yıldızın, Betelgeuse’un yoldaşı değil, aksine kurbanı olacağı tespit edildi. Eğer Betelgeuse süpernova yaşarsa, bu durumda ona çok yakın olan yoldaş yıldızın da yok olacağı öngörülüyor. Dr. Howell, süpernova olmadan bile yoldaş yıldızın, Betelgeuse’a doğru spiraller çizerek yaklaşık 10 bin yıl içinde yutulacağını belirtiyor.
Dr. Howell, “Tam bir yıldız olma potansiyeline sahip ama ne yazık ki bunu asla başaramayacak” diyerek durumu özetliyor. İki yıldızın mevcut konumu sebebiyle ayrılamadıkları için, çiftin Kasım 2027’de birbirlerinden en uzak konumlarına geldiğinde Gemini Teleskobu ile tekrar gözlemlenmesi planlanıyor.
0 Comments