Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, son haftalarda dünya genelinde araştırmacılara yönelik heyecan verici bir duyuru gerçekleştirdi.
Bilim insanlarını kıtaya çekmeyi hedefleyen yarım milyar euroluk “Bilim için Avrupa’yı Seç” (Choose Europe for Science) girişimi başlatıldı. Bu girişim, Avrupa’nın bilim alanında bir “çekim merkezi” haline gelmeyi amaçlıyor.
Bu hafta Logos’ta bu yatırımın detaylarını, arka planını ve olası engelleri ele alacağız.
1) Bilim için Avrupa’yı Seç nedir?
Ursula von der Leyen ile Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, 5 Mayıs Pazartesi günü Paris’teki Sorbonne Üniversitesi’nde düzenlenen konferansta bu programı tanıttı. amacı, dünyanın dört bir yanındaki araştırmacıları Avrupa’ya çekmektir.
Girişim, bilimin özgürce var olmasını sağlama, yeteneklere yatırım yapma ve Avrupa’daki inovasyonu hızlandırma gibi hedefleri güdüyor.
Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)
Program çerçevesinde farklı alanlardan araştırmacıların 2025-2027 döneminde Avrupa’da çalışması için toplamda 500 milyon euro yatırım yapılması planlanıyor. Macron, Fransa’nın bu girişime 100 milyon euro ek katkı sağlayacağını da ifade etti.
Girişimin hedefleri arasında, AB üye devletlerinin 2030 yılına kadar Gayri Safi Yurt İçi Hasıla’larının (GDP) yüzde 3’ünü Araştırma ve Geliştirme (Ar-Ge) projelerine ayırmaları bulunmaktadır.
Von der Leyen, “Bilimin, Avrupa’nın geleceği için anahtar olduğunu düşünüyorum” dedi.
500 milyon euroluk hibenin, 2021-2027 dönemi için 16 milyar euroluk bir bütçeye sahip olan Avrupa Araştırma Konseyi’ne (ERC) aktarılması bekleniyor.
Fransa’nın önerisiyle oluşturulan bu girişim, ERC tarafından 7 yıllık bir “süper hibe” ile desteklenmeyi planlıyor. Bu, araştırmacılara uzun vadeli finansal istikrar sağlamayı hedefliyor.
Von der Leyen, ERC’nin Avrupa’ya taşınma ve yeni laboratuvar açma masraflarını karşılama hibesi miktarının 1 milyondan 2 milyon euroya çıkarılacağını açıkladı.
Avrupa Komisyonu Başkanı, süreçlerin hızlanacağını belirterek, “Marie Curie’nin bir zamanlar yaptığı gibi, her araştırmacıya ve bilime hayat veren tüm gençlere mesajımız açık: Bilimi seçin. Avrupa’yı seçin.” dedi.
2) ABD’de bilimsel çalışmalara gelen darbeler
Avrupa’nın bu girişiminin arkasında, Donald Trump’ın döneminde ABD’deki bilimsel uygulamaları etkileyen olumsuz adımların olduğu düşünülüyor.
Trump, göreve geldiği andan itibaren federal fonları dondurmuş, üniversiteleri hedef alan soruşturmalar başlatmış ve yabancı öğrencilere vize iptalleri uygulamıştır.
2026 mali yılı için önerilen bütçe kabul edilirse, ABD Ulusal Bilim Vakfı’nın bütçesi yüzde 56 oranında azalacak. Aynı şekilde, Ulusal Sağlık Enstitüleri’nin (NIH) bütçesi de yaklaşık olarak yüzde 40 düşecektir.
Bu koşullar altında, iş güvencesini kaybetme endişesi taşıyan araştırmacılar ve sınır dışı edilme riskiyle karşılaşan yabancı öğrenciler, farklı ülkelere yönelmeye başlamıştır.
Mart ayında yayımlanan hakemli dergi Nature’da yer alan bir ankette, Amerikalı bilim insanlarının yüzde 75’inin ülkeyi terk etmeyi düşündüğü belirlendi.
Ayrıca dünya genelindeki araştırmacıların ABD’ye olan ilgisinin azaldığı görülüyor. 2025’in ilk çeyreğinde,
0 Comments