Honduras’taki Copán antik kenti kalıntılarında yapılan araştırmalar, Maya uygarlığının çöküşüne dair önemli bulgular sunuyor.
UNESCO Dünya Mirası Listesi’nde yer alan Copán, MS 3. ile 10. yüzyıllar arasındaki Klasik Maya döneminde önemli bir gelişim göstermiştir.
Önceki incelemeler, Copán’ın 400 yıl boyunca Orta Amerika’nın güney kesimlerini Güney Amerika’ya bağlayan kritik bir kavşak noktası olduğunu ortaya koymuştu.
Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)
Current Biology dergisinde yayımlanan yeni bir çalışmaya göre, “MS 426 veya 427’de şehir, yaklaşık 400 yıllık bir kraliyet hanedanlığının kurulmasına tanıklık etmiştir.”
Yapılan kazılar, yöneticilerin muhtemelen adak kurbanlarıyla birlikte gömüldüğü bir kraliyet mezarına odaklanmıştır. Ancak antik Copán halkının genetik kökenleri hala belirsizliğini korumaktadır.
Yeni gerçekleştirilen genom çalışması, bu nüfusun kökenlerini belirlemeye yönelik önemli veriler sunarken, şehrin yaklaşık 1200 yıl önce “çarpıcı bir şekilde” küçüldüğünü de ortaya çıkarmaktadır.
Araştırmacılar, Copán’daki kazılarda bulunan ve antik kentin yöneticisi olabileceği düşünülen biri de dahil olmak üzere yedi insan kalıntısının genomunu inceledi. Ayrıca, Kuzey, Orta ve Güney Amerika’daki diğer antik Maya yerleşimlerinden elde edilen DNA verileri de kullanılmıştır.
Copán’ın Klasik dönem boyunca nüfus kökenleri ve dinamikleri hakkında yeni bilgiler sunarak, uygarlığın çöküşüne dair önemli ipuçları sağlamıştır.
Copán’da yontulmuş bir taş (AFP)
Copán halkının atalarının, Meksika ve Belize gibi kuzey bölgelerle etkileşim içinde olduğu tespit edilmiştir. Maya toplumlarının Meksika’nın orta kesiminde yaşayanlarla bağlantısı ise daha önce sadece teorik olarak öne sürülmüşken, bu çalışma ile somut hale gelmiştir.
Analizler, Copán harabelerindeki halkın, And Dağları, Brezilya ve Arjantin’deki çağdaş popülasyonlar da dahil olmak üzere modern Maya halkıyla güçlü bir genomik bağlantı taşıdığını da göstermektedir.
Copán harabelerindeki turistler (AFP)
Çalışmanın bir diğer dikkat çekici bulgusu, Maya uygarlığının geç Klasik dönemde ciddi bir nüfus düşüşü yaşadığıdır.
Ara
0 Comments