Mars’ta bir zamanlar yağmur ve kar yağdığına dair yeni bulgular gün yüzüne çıktı.
Bilim insanları, Kızıl Gezegen’de geçmişte büyük miktarda su bulunduğunu ve bu suyun, çarpıcı yüzey şekillerinin oluşumunda önemli rol oynadığını ortaya koyan kanıtlar keşfetmiş bulunmaktadır.
Özellikle, 4.1 milyar ila 3.7 milyar yıl önce Mars’ta su varlığı olduğu konusunda geniş bir görüş birliği sağlanmış durumdadır.
Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)
Ancak bu suyun kaynağı hakkında farklı görüşler bulunmaktadır. Bir grup bilim insanı, Mars’ın her zaman soğuk ve kuru kaldığını, mevcut suyun buzul tabakalarından sağlandığını ileri sürmektedir.
Bu sorunun yanıtını bulmak içim bilim insanları, gezegenin günümüzdeki jeolojik yapısının nasıl oluştuğunu anlamalarına yardımcı olacak bir bilgisayar modeli kullandı.
Dünya’da yağmurla şekillendiği bilinen alanların Mars üzerindeki benzerliğinden yola çıkan ekip, yerbilimleri için geliştirilmiş bir modelden faydalandı.
Araştırmacılar, yağışın izlerini taşıyan ekvator bölgesine odaklanarak Mars yüzeyinin bir simülasyonunu oluşturdu. Sonrasında suyun kaynaklarının yağışlardan mı yoksa buz tabakalarından mı geldiğini belirlemek için iki ayrım senaryosunu yüz binlerce yıl boyunca simüle ettiler.
21 Nisan Pazartesi günü, bulguları hakemli dergi Journal of Geophysical Research: Planets’ta yayımlanan çalışmaya göre, iki farklı senaryoda oldukça farklı gezegen profilleri ortaya çıktı.
Suyun buzullardan geldiği simülasyon sonuçları, vadilerin yüksek yerlerde, buz tabakalarının yakınında oluştuğunu gösterirken; yağış senaryosunda su kaynakları çok daha geniş bir alana yayılmış durumda belirtildi.
Colorado Boulder Üniversitesi’nde doktorasını tamamlayan Amanda Steckel, bu çalışmayı, “Buz tabakalarından kaynaklanan su yalnızca dar bir yükseklik bandında vadi oluşumuna yol açıyor.” şeklinde tanımlıyor.
Yağışlar ise, geniş bir alana yayılabilirse, vadi başlarının her yerde oluşabileceğini gösteriyor.
Ardından, araştırmacılar NASA’nın Mars Global Surveyor ve Mars Odyssey araçlarından elde edilen verileri, kendi bulgularıyla karşılaştırdı. Buz tabakası senaryosu, Mars’ın mevcut halinden oldukça farklı bir manzara ortaya koyarken, yağış modelinin sonuçları çok daha yakın bir görünüme sahipti.
Ekip, bu nedenle Kızıl Gezegen’de bir zamanlar kar ve yağmur yağdığını düşünmektedir. Steckel, “Kesin bir sonuca ulaşmak oldukça zor.” diyerek vurguluyor:
Ancak gördüğümüz vadilerin çok farklı yüksekliklerde başladığı gerçeğini sadece buza dayanarak açıklamak da kolay değil.
Bununla birlikte, araştırmacılar gezegen yüzeyinde bu şekillerin nasıl oluştuğu konusunda henüz net bir bilgiye ulaşabilmiş değildir.
Bulgular, Mars’ın geçmişteki iklimine dair mevcut tartışmaları sonlandırmaktan uzakta olsa da, ekip, elde edilen yeni çalışmanın Dünya’nın geçmişine dair de önemli bilgiler sunabileceğini ifade ediyor.
Çalışmanın diğer bir yazarı Brian Hynek, “Akan suyun yarattığı erozyon durduğunda, Mars adeta zamanda donmuş gibi bir görüntü oluşturdu; bu da muhtemelen 3.5 milyar yıl önceki Dünya’ya benzer.” şeklinde yorumda bulunuyor.
0 Comments