Bilim insanları, bir yıldızın etrafında dönerken giderek parçalanan ve arkasında kuyruklu yıldızlar gibi bir iz bırakan bir gezegen keşfetti.
Şu ana kadar yörüngesini tamamlarken erime belirtileri gösteren yalnızca 4 ötegezegen tespit edildi. Bunlar arasında en dikkat çekeni BD+05 4868 Ab olarak belirlendi ve en belirgin parçalanma izlerini sergiliyor.
NASA’nın Geçiş Halindeki Ötegezegen Araştırma Uydusu (TESS) aracılığıyla, Dünya’dan 140 ışık yılı uzakta yer alan bu gezegenin keşfi gerçekleştirildi.
Geçiş yöntemi adı verilen teknikle çalışan araştırmacılar, yıldızın parlaklığındaki değişimleri gözlemleyerek bu keşfi yaptılar. Bu yöntemde, yıldız ile teleskop arasında başka bir cisim geçtiğinde yıldızın ışığında bir azalma meydana geliyor ve bu değişiklikler izleniyor.
Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)
Ancak ışıktaki düşüş, beklenenden kısa ve düzenli bir şekilde gerçekleşmedi. Her geçişte yıldızın parlaklığının normale dönme süresi beklenenden daha uzun sürdü. Ayrıca, cismin yörüngesindeki her dönüşünde süzülen ışık miktarında değişiklikler gözlemlendi. Bu durum, aradaki cismin karmaşık bir yapıya sahip olduğu anlamına geliyor.
BD+05 4868 Ab, her 30,5 saatte bir yıldızı etrafındaki yörüngesini tamamlıyor. Yıldızına çok yakın bir konumda bulunduğu için, her döngüsünde yaklaşık olarak Everest Dağı’nın kütlesinde madde kaybetmesi tahmin ediliyor. Ayrılan bu parçalar, zamanla soğuyarak gezegenin arkasında bir kuyruk oluşturuyor.
The Astrophysical Journal Letters’ta 22 Nisan’da yayımlanan bir çalışmaya göre, gezegenin kütlesinin Merkür ile Ay arasında bir değere sahip olduğu belirtiliyor; muhtemelen daha önce çok daha büyük olduğu düşünülüyor. BD+05 4868 Ab, yıldızından, Merkür’ün Güneş’e mesafesinin yalnızca yüzde 5 kadar uzaklıkta yer alıyor.
Bu yakın mesafe, gezegenin yüzey sıcaklığının 1600 dereceye kadar çıkmasına ve yüzeyinin magmatik hale gelmesine yol açıyor.
Massachusetts Teknoloji Enstitüsü’nden (MIT) makalenin başyazarı Marc Hon, “Gezegenin önümüzdeki 1 milyon yıl içinde tamamen toza dönüşmesini bekliyoruz” diyerek durumu şöyle aktarıyor:
Kozmik ölçekte son derece hızlı ve dikkate değer bir süreç.
Araştırmacılar, BD+05 4868 Ab’nin çok düşük bir kütleye sahip olması nedeniyle kütleçekim kuvvetinin de zayıf olduğunu, bu nedenle de kütle kaybının kolay gerçekleştiğini belirtiyor. Kütle kaybı yaşandıkça gezegenin kütle çekimi daha da zayıflıyor.
Hon, “Kuyruğun boyutu son derece büyük; 9 milyon kilometre uzunluğunda, yani gezegenin yörüngesinin neredeyse yarısı kadar” şeklinde ifade ediyor.
Ekip, kuyruğun içeriğini henüz belirleyemediklerini fakat bu durumun gezegeni incelemek için eşsiz bir fırsat sunduğunu vurguluyor.
Kuyruk, gezegenin kabuğu, mantosu veya çekirdeğinden izler taşıyabilir. Bu veriler, gezegenin iç yapısı hakkında nadir ve değerli bilgiler sağlamaktadır.
Hon, bu keşfin, Güneş Sistemi dışındaki kayalık gezegenlerin iç yapılarının anlaşılması açısından önemli bir fırsat sunduğunu belirtiyor. Bilim insanları, bir gezegenin iç kısımlarını doğrudan inceleme şansına sahip oluyor.
Hon, “Gezegenlerin iç yapıları hakkında bilgi edin
0 Comments