James Webb Uzay Teleskobu, Samanyolu Galaksisi’nin merkezindeki kara delikte sürekli patlamalar yaşandığını tespit etti.
Dünya’dan 26 bin ışık yılı uzaklıkta yer alan Sagittarius A*, Güneş’in yaklaşık 4 milyon katı kütleye sahip olan bir süper kütleli kara deliktir.
Gökbilimciler, kara deliği çevreleyen gaz diskini izleyerek Sagittarius A*’nın faaliyetlerine dair daha fazla bilgi edinme imkanı buluyor. Ancak, bu gök cismi şimdiye kadar uzun süre boyunca gözlemlenememişti.
Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)
NASA’nın James Webb Uzay Teleskobu’nu kullanan araştırmacılar, bir yıllık süreçte toplam 48 saat boyunca kara deliği gözlemleyerek zaman içindeki çeşitli değişimleri daha iyi anlamak için çalıştı.
Astrophysical Journal Letters dergisinde 18 Şubat’ta yayımlanan araştırmaya göre, Sagittarius A* daha önce düşünülenden çok daha aktif: Etrafındaki gaz diski, günde 5-6 büyük patlama ve aralarda daha küçük birkaç patlama yaşamakta.
Nasa, “Samanyolu’nun merkezindeki süper kütleli kara delik, disko topu tarzında bir ışık gösterisi ile partilermiş gibi görünüyor” şeklinde bir açıklama yaptı.
Çalışmanın baş yazarı Farhad Yusef-Zadeh, “Yığılma diski, türbülansla dolup taşan kaotik bir alan. Gaz, kara deliğe yaklaştıkça daha fazla sıkışma ve kaos yaşıyor” şeklinde bilgi veriyor.
Araştırmacılar, söz konusu patlamaların düzen içinde meydana geldiğine dair herhangi bir bulguya ulaşamadı. Yusef-Zadeh, “Verilerimizde sürekli değişen ve kabaran bir parlaklık gördük” şeklinde açıklama yapıyor.
Ve aniden büyük bir parlaklık patlaması belirdi. Sonrasında yine sakinleşti.
Bilim insanları, patlamaların nasıl oluştuğuna dair kesin bir bilgiye henüz ulaşamadı; ancak iki farklı sürecin devreye girdiğinden şüpheleniyorlar.
Northwestern Üniversitesi’nden astrofizikçi Yusef-Zadeh, küçük patlamaların büyük ihtimalle sönük titreşimlere yol açtığına inanıyor. Diskteki dalgalanmalar, plazmayı sıkıştırarak kısa süreli radyasyon patlamalarına neden olabilir.
Astrofizikçi bu durumu, “Bu Güneş’in manyetik alanında yoğunlaşma ve sıkışma sonrası gerçekleşen bir güneş patlamasına benziyor” diyerek açıklıyor.
Bir kara deliğin etrafındaki ortam çok enerji yüklü ve aşırı uç noktalarda olduğundan, elbette buradaki süreçler daha şiddetli olmaktadır.
Daha büyük ve parlak patlamalar ise, iki ayrı manyetik alan çizgisinin çarpışarak diskten ışık hızına yakın hızlarda çıkan parçacıklar aracılığıyla enerji açığa çıkardığı bir süreç olarak tahmin ediliyor.
Araştırmacılar, patlamaları iki farklı dalga boyunda gözlemleyerek ilginç bir bulguya da ulaştı. Kısa dalga boylarındaki patlamaların, uzun dalga boylarına göre daha hızlı sönmekte olduğu gözlemlendi. Ekip, bunun patlamalardaki parçacıkların yüksek dalga boylarında daha hızlı enerji kaybetmelerinden kaynaklanabileceğini düşünüyor.
Bilim insanları, Sagittarius A*’yı 24 saat kesintisiz olarak izleyerek kara deliğin gizemlerini daha iyi açığa çıkarmak için çalışmalarına devam ediyor.
0 Comments