Çocuklarda Böbrek Taşı Vakaları Artıyor!

Böbrek taşları, genellikle yetişkinlerde görülse de son zamanlarda çocuklarda da artan bir sıklıkta karşılaşılıyor.

Böbrek kanallarında oluşan mineral bazlı sert kitleler olarak tanımlanan böbrek taşları, yoğun ağrılara neden olabiliyor.

Uzmanlar, yaygın bir inanışa karşın çocukların da bu rahatsızlıktan muzdarip olabileceğini vurguluyor. Ancak, son yıllarda görülen vaka sayısındaki artış kaygıları artırıyor.

Michigan Üniversitesi C.S. Mott Çocuk Hastanesi’nde pediatrik ürolog olarak çalışan Kate Kraft, ABD’de çocuk hastalarının sayısında “yaklaşık son 10 yıldır her yıl yüzde 10’luk bir artış” gözlemlendiğini aktarıyor.

Türkiye’deki vakaların sayısının da arttığını belirten uzmanlar, bebeklerde bile böbrek taşı sorununa rastlandığını ifade ediyor.

Philadelphia Çocuk Hastanesi’nden pediatrik ürolog Gregory E. Tasian, “Tarihsel olarak böbrek taşları daha çok beyaz, orta yaşlı erkeklerde görülüyordu, fakat bu durum son 30 yıl içinde önemli ölçüde değişti” dedi.

Çocuklar için uygulanan tedavi yöntemlerinde genellikle taşın idrarla atılmasını kolaylaştırıcı müdahalelere başvurulurken, bazı durumlarda cerrahiler de gereksiz kalabiliyor.

Artışın sebepleri neler?

Böbrek taşı oluşumunda genetik faktörlerin etkili olduğu bilinse de, bilim insanları bu artışın beslenme alışkanlıklarıyla bağlantılı olduğunu düşünüyor.

Pediatrik ürolog John S. Wiener, tuz ve dolayısıyla sodyum tüketiminin artmasından bahsederek, “Böbrek sodyumu atarken bunun yanında kalsiyumu da çekiyor ve bu da kalsiyum bazlı böbrek taşı riskini artırıyor” şeklinde açıklama yapıyor.

İşlenmiş ve hazır gıdaların aşırı sodyum alımına yol açtığı belirtiliyor. Bu tür gıdalar, vücudun mineral dengesini bozarak böbrek taşlarının oluşumuna zemin hazırlayabiliyor.

Uzmanlar, yeterli sıvı alımının da bu artışta etkili olduğunu savunuyor. Kraft, çocukların yanlarında su şişesi bulundurmalarını ve su içmeyi teşvik eden uygulamalar kullanmalarını öneriyor.

Ürolog, antibiyotik kullanımında görülen artışın da böbrek taşı vakalarındaki yükselişin sebeplerinden biri olabileceğine işaret ediyor:

Son çalışmalar antibiyotiklerin, bağırsakların böbrek taşlarındaki mineralleri nasıl emdiğini ve idrardaki bu minerallerin miktarını etkileyebileceğini göstermektedir.

Bazı bilim insanları, böbrek taşı vakalarındaki artışın iklim değişikliği ile de ilişkili olabileceğini öne sürerken, bu konuda daha çok araştırmaya ihtiyaç olduğu ifade ediliyor.

İklimdeki değişimlerin belirli bölgelerde gıda kıtlığı oluşturması nedeniyle insanların yüksek tuz içeren işlenmiş gıdalara yöneldiği düşünülmektedir.

Böbrek hastalıkları uzmanı David J. Sas, böbrek taşı vakaları ile kentsel ısı adaları arasında bir bağ olduğunu da dile getiriyor. Kentsel ısı alanları, bina ve asfalt yoğunluğu gibi faktörler nedeniyle kırsal alanlardan daha sıcak olan şehir bölgelerini tanımlıyor.

Küresel ısınmanın etkisiyle artan sıcaklıkların, dehidrasyonu teşvik ederek böbrek taşlarının oluşumuna zemin hazırlayabileceği belirtiliyor. Sas, “Sıcaklık, nem ve beslenme şeklindeki değişiklikler birleşince böbrek taşları meydana geliyor” şeklinde konuşuyor.