Ay’ın Dünya’ya bakan tarafı ile ters yüzü arasındaki gizemler bilim insanlarını uzun yıllardır meşgul ediyordu. Ancak, yapılan yeni bir keşif, bu keşfedilmemiş bölge hakkında önemli bilgiler sunmuş durumda.
Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)
Amerika Birleşik Devletleri ve Çinli uzmanlar, milyarlarca yıl önce Ay’ın uzak yüzünde de yakın yüzü gibi süper volkanların patladığını ve devasa kraterler oluştuğunu tespit etti.
Bulgular, Çin’in Chang’e-6 misyonu çerçevesinde toplanan 2 kilogram Ay kayası ve toprak örneklerinden elde edildi. Chang’e-6, Dünya’dan görünen yüzeyden oldukça farklı bir jeolojik yapıya sahip olan Ay’ın uzak tarafına iniş yapıp oradan fırlatılan ilk uzay aracı olma özelliğini taşıyor.
İki ayrı bilim insanı grubu, yaklaşık 2,8 milyar yıl öncesine ait volkanik kaya örneklerinin yanı sıra, yaklaşık 4,2 milyar yıl öncesine tarihlenen daha eski bir parça da buldu.
Bulgular, Ay’ın volkanik aktivitesinin sadece Dünya’dan görebildiğimiz tarafla sınırlı olmadığını ortaya koyuyor. Araştırmacılar daha önce de benzer bir dönemde Ay’ın görünen tarafında volkanların aktif olduğunu biliyordu, ancak bu yeni keşif Ay’ın jeolojik yapısı hakkında daha derin bir anlayış sağlıyor.
Bu bilimsel sonuçlar, geçtiğimiz cuma günü Nature ve Science dergilerinde yayımlandı.
Jeoloji ve Jeofizik Enstitüsü’nden Profesör Qiuli Li, bu çalışma hakkında “Bu inanılmaz derecede heyecan verici bir çalışma” açıklamasında bulundu.
Chang’e-6 örneklerinden elde edilen bu jeokronoloji çalışması, Ay ve gezegen bilimi topluluğu açısından büyük bir öneme sahip.
Arizona Üniversitesi’nden gezegen yanardağı uzmanı Christopher Hamilton ise “Bu bölgeden bir örnek almak gerçekten çok önemli çünkü daha önce bu alanla ilgili elimizde hiç veri yoktu” dedi.
Daha önceden NASA’nın Ay Keşif Yörünge Aracı ile elde edilen veriler, uzak yüzün de volkanik bir geçmişe sahip olabileceğini göstermekteydi. Alınan ilk örnekler, bu teoriyi destekleyen bulgular sunuyor.
Çin, Ay’a bir dizi uzay aracı gönderdi. 2020 yılında Chang’e-5, 1970’lerde NASA’nın Apollo astronotları ve Sovyetler Birliği uzay araçları tarafından toplanan örnekler sonrası ilk kez yakın yüzeyden Ay taşı getirmişti. Ayrıca, 2019 yılında Chang’e-4 uzay aracı, Ay’ın uzak yüzüne iniş yapan ilk araç olmuştu.
Ay’ın uzak yüzü, kraterlerle doluyken, yakın yüzündeki lav akıntılarının oluşturduğu düz alanlar daha az görünmektedir. Çin Bilimler Akademisi’nden çalışmanın ortak yazarı Li, iki yüz arasında neden bu kadar büyük bir fark bulunduğuna dair henüz kesin bir cevap bulunamadığını ifade etti.
Li, elde edilen yeni bulguların, Ay’ın uzak yüzünde 1 milyar yılı aşkın bir sürede volkanik faaliyetlerin devam ettiğini gösterdiğini belirtti ve bu faaliyetlerin nasıl bu kadar uzun sürdüğünü keşfetmek için gelecekteki araştırmaların önemine dikkat çekti.
0 Comments