1831 yılında yaşanan dev bir volkanik patlama, gezegenin soğumasına yol açmıştı ve bu olayın hangi yanardağda meydana geldiği nihayet ortaya çıkarıldı.
19. yüzyılın en büyük volkanik patlamaları arasında sayılan bu olaya bağlı olarak Kuzey Yarımküre’de sıcaklıklar 1 derece düşmüştü. İklimdeki bu değişim, tarımsal üretim kayıplarına ve çeşitli kıtlıklara neden olmuştu.
Ancak bu tarihi patlamanın yerinin belirlenmesi uzun süre mümkün olmamıştı. Birleşik Krallık’taki Saint Andrews Üniversitesi’nden Dr. William Hutchison’ın liderlik ettiği bir grup araştırmacı, Grönland’daki buz örtüsüne hapsolan volkanik külleri analiz ederek bu sırrı çözdü.
Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)
Bulguları hakemli dergi PNAS’te yayımlanan çalışmada, patlama Zavaritski Yanardağı ile ilişkilendirildi. Bu yanardağ, Rusya ve Japonya arasındaki Kuril Adaları’ndadır.
Gelişmiş sismik takip cihazları ve alçak yörüngedeki uydular sayesinde günümüzde volkanik patlamaları tespit etmek oldukça kolay halde. Ancak, 200 yıl önce yerleşim olmayan bir adadaki volkanik aktiviteyi saptamak oldukça güç bir işti.
Önceki çalışmalar, 1831’deki patlamayı Filipinler’deki Babuyan Claro veya Akdeniz’deki Ferdinandea ile ilişkilendirmişti; fakat bu teoriler yeterli kanıtla desteklenememişti.
Yeni çalışmayı gerçekleştiren ekip, Grönland’daki buz çekirdeklerinde sülfür oranlarını inceledi ve bunun, 1831’de Kuzey Yarımküre’de büyük bir patlama gerçekleştiğini gösterdiğini ortaya çıkardı.
Zavaritski Kalderası muhtemelen 1831’deki patlamadan sonra oluştu (NASA)
Bilim insanları, ayrıca kül ve 0,02 milimetreyi aşmayan volkanik cam parçalarını da inceledi. Elde edilen veriler, Rusya ve Japonya’daki meslektaşlarıyla yapılan işbirliğinde Zavaritski Kalderası’ndan alınan örneklerle eşleşti.
Dr. Hutchison, “Laboratuvar ortamında iki farklı kaynak iki kül örneğini analiz ettiğimizde yaratıcı bir ‘Eureka’ anı yaşadık,” diyerek şöyle devam etti:
Rakamların birebir eşleştiğine inanamadım. Daha sonra eşleşmenin gerçek olduğunu anlamak için uzun süre Kuril kayıtlarındaki patlama tarihini ve boyutunu araştırdım.
Kalderanın 1700 ile 1900 yılları arasında oluştuğu tespit edildi. Bilim insanları, bu volkanik çöküntünün 1831’deki patlamayla ilişkilendirildiğini düşünüyor. Zavaritski’de bilinen son patlama ise M.Ö. 800 yılına tarihlenmişti.
Araştırma, uzak bölgelerdeki volkanların sürekli izlenmesi gerekliliğine de dikkat çekiyor. Dr. Hutchison, “Bu tür çok sayıda yanardağ var ve bir sonraki büyük patlamanın yerini tahmin etmek oldukça zor,” diyerek şunları
0 Comments