Gökbilimciler, fotoğrafı çekilen ilk kara delikte dikkat çekici bir patlama tespit etti. Yeni elde edilen verilerin, kara deliklerle ilgili uzun zamandır merak edilen sorulara yanıt vermesi bekleniyor.
Olay Ufku Teleskop Dizisi, 2018 yılında ilk kez bir kara deliğin görüntüsünü ortaya çıkarmıştı. M87* adı verilen süper kütleli kara deliğin, aynı yıl içerisinde oldukça şiddetli bir patlamaya sahne olduğu belirlendi.
Kara deliklerin etkisi altında kalan maddeler, gökcisminin çevresinde dönen sıcak bir halka oluşturuyor. Yığılma diski olarak bilinen bu halkadaki madde, hızlanarak belirli aralıklarla parlak bir gama ışını patlaması ile evrene yayılıyor.
Ancak bilim insanları, bu patlamaların nasıl meydana geldiği konusunda henüz net bir bilgiye sahip değiller.
Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)
Dünya’dan 55 milyon ışık yılı uzaklıkta bulunan M87 galaksisinin merkezindeki M87*’deki patlamanın, bu soruların yanıtlarını vereceği düşünülüyor.
Süper kütleli kara delik üzerine araştırmalar yürüten bilim insanları, bu cisimde daha önce benzeri görülmemiş bir enerji patlamasının kaydedildiğini bildiriyorlar.
Elde edilen bulgularını hakemli dergi olan Astronomy & Astrophysics’te yayımlayan araştırma ekibi, kara delikten yayılan jetin ışık hızına yakın bir hızda hareket ettiğini tespit etti.
Jetin, kara delikten onmilyonlarca kat daha geniş olduğu ortaya konurken, bu fark Space.com tarafından bir bakteriden mavi balina çıkmasına benzetildi.
ABD’nin Arizona eyaletinde bulunan VERITAS teleskoplarını kullanan araştırmacılar, jetin 24 milyar kilometre uzunluğunda olduğunu saptadı.
Ayrıca, olay ufkunun patlamanın boyutu ve yönü üzerinde belirleyici bir etkisi olduğunu gösteren veriler elde edildi. Olay ufku, ışık ve maddenin kara deliğin çekim gücünden kaçamadığı sınırı tanımlıyor.
İtalya’daki Trieste Üniversitesi’nden Giacomo Principe, katkıda bulunduğu çalışmanın detaylarına ilişkin, “Patlamaya neden olan parçacıkların hangi noktada hızlandığını saptamak için ilk kez bir fırsat sunuyor” açıklamasını yaptı ve ekledi:
Bu, Dünya’dan tespit edilen, uzaydan gelen kozmik ışınların (son derece yüksek enerjili parçacıklar) kökeni hakkında süregelen bir tartışmayı çözme potansiyeline sahip.
M87* ve diğer kara deliklerdeki gama ışını patlamalarına dair daha fazla araştırma yapılmasının, yığılma diskindeki parçacıkların hız ve enerji kaynaklarını anlama konusunda daha fazla bilgi sağlayacağı düşünülüyor.
0 Comments