Turuncu Kedilerin Gizemi: Genetik Şifre Çözülüyor!

Turuncu kedilerin rengini belirleyen genetik özellikler üzerine yapılan araştırmalar, yıllar süren bilinmezliği aydınlattı. Bu alanı inceleyen bilim insanları, kedilerin tüy renginin nasıl oluştuğuna dair uzun zamandır merak edilen bir soruyu yanıtladı.

Uzun bir zaman dilimi boyunca, Mc1r geninin kedilerin tüy rengini belirlediği düşünülüyordu. Ancak turuncu kedilerde bu genin herhangi bir mutasyona uğramadığı gözlemlendiği için, turuncu rengin ortaya çıkış mekanizması bir muamma olarak kaldı.

Stanford Üniversitesi’nden genetikçi Greg Barsh, “Bu bir genetik gizemdi” ifadelerini kullanarak bu karmaşayı özetliyor.

Barsh’ın liderliğindeki araştırma ekibi, sonunda bu bilmeceyi çözdü. Yapılan incelemeler turuncu rengin Arhgap36 adlı genle bağlantılı bir mutasyondan kaynaklandığını ortaya koydu.

Japonya’daki Kyushu Üniversitesi’nden Hiroyuki Sasaki’nin yönettiği paralel bir çalışmada da benzer sonuçlar elde edildi. Bu araştırmalar, hakem değerlendirmesi için bioRxiv üzerinde yayımlandı.

Bilim insanları, kedi fetüslerinden alınan deri örnekleri aracılığıyla X kromozomunda bulunan Arhgap36 geninin turuncu rengin belirleyicisi olduğunu kaydettiler.

Fakat şaşırtıcı bir gerçek bulunmaktaydı; rengi sağlayan mutasyon, genin kendisinde değil, bu genin fonksiyonunu düzenleyen DNA bölümündeki bir eksilmeyle ilişkilendiriliyordu.

Ayrıca, farklı renklerdeki kedilerin genomunu inceleyen araştırmacılar, hem turuncu kedilerde hem de calico adı verilen turuncu, siyah ve beyaz tüylerle kaplı kedilerde bu mutasyona rastladılar.

Söz konusu mutasyon nedeniyle, turuncu kediler Arhgap36 geninde diğerlerine oranla 13 kat daha fazla RNA üretiyorlardı.

Her iki araştırma ekibi de bu genin X kromozomunda yer almasının, turuncu tüylerle kaplı kedilerin çoğunlukla erkek olmasının nedenlerinden biri olduğunu belirtiyor. Dişi kedilerin hücrelerinde ise iki X kromozomundan biri rasgele olarak etkisiz hale getiriliyor; bu durum da rengarenk tüylere sahip kedilerin doğmasını sağlıyor.

Anne ve babadan gelen X kromozomunun her ikisi de bu mutasyonu taşıdığı nadir durumlarda, tamamen turuncu dişi kedilerin dünyaya gelmesi mümkün olabiliyor.

Çalışmalara katılmayan genetikçi Dr. Leslie Lyons, “Bu geni uzun zamandır bekliyorduk” diyerek sürecin önemine vurgu yapıyor.

Evcil kediler, fenotipik ve genetik çeşitlilikleri sayesinde gen işlevini ve gen ifadesinin düzenlenmesini araştırmak için eşsiz bir fırsat sunuyor.