Yeni ‘Canlı Plastik’ Çevre Kirliliğine Çözüm Mü?

Doğada hızla çözünebilen ve bakteriyel sporlar içeren yenilikçi bir “canlı plastik” geliştirilmiştir.

Belirli bakteriler, zorlu çevre koşullarında sporlara dönüşerek uzun süre hayatta kalma yeteneğine sahiptir. Bu durum, bakterilerin bir tür uyku haline geçerek, yüksek sıcaklık ve basınç gibi olumsuz koşulların geçmesini bekledikleri anlamına gelir. Uygun yaşam koşulları geri geldiğinde, bu canlılar yeniden aktif hale gelir.

Çin Bilimler Akademisi’nden bilim insanları, plastiği parçalayabilen bakterilerin sporlarını plastik malzemeye entegre ederek bu yeni canlı plastiği üretmiştir.

Normal şartlarda sporlar, uyku modunda olduğu için plastikte herhangi bir bozulma meydana gelmez. Ancak, belirli koşullara maruz kaldıklarında bakteriler aktif hale gelerek plastiği yok etme sürecini başlatır.

21 Ağustos Çarşamba günü hakemli dergi Nature Chemical Biology’da yayımlanan çalışma, Bacillus subtilis bakterisinin genetik mühendislik ile dönüştürülerek Lipaz BC adı verilen plastiği parçalayan enzimi salgılaması için tasarlanmıştır.

Ağır metal iyonları ile muamele edilen bakteriler spor haline geçtikten sonra, bu sporlar polikaprolakton (PCL) türü plastik parçalarıyla birleştirilmiştir. Araştırmacılar, bu karışımdan sağlam bir plastik elde etmiştir.

Gerçekleştirilen testler sonucunda, yeni geliştirilen plastik malzemenin, normal PCL ürünleri ile benzer dayanıklılığa sahip olduğu gözlemlenmiştir.

Bilim insanları, bozunma hızı ölçümünde Lipaz CA adlı bir enzim kullanmıştır. Bu enzimin plastik ile etkileşime geçmesinin ardından bakteriler, Lipaz BC enzimini salgılamaya başlamıştır. 6-7 gün içerisinde plastiğin tamamen çözüldüğü belgelenmiştir.

Ayrıca, kompost yöntemiyle doğal çözünme süreci de test edilmektedir. Toprağa bırakılan bu plastik, 25-30 gün içinde tamamen yok olmuştur.

PCL malzemesi tek başına da doğada çözünme yeteneğine sahiptir, ancak bu işlem biraz daha uzun sürmektedir. Ekip, yeni yöntemlerini doğada çözünmeyen plastiklerle de denemiş ve sporların yeniden aktive olduğunu belirlemiştir.

Yine de, sporların plastiği ne kadar sürede parçalayacağını net olarak belirlemek için ileri çalışmalar yapılması gerekmektedir.

Yeni çalışma, çevre dostu çözümlerle plastik kirliliğini azaltma açısından dikkat çekici bir potansiyele işaret etmektedir.