Bilim insanları, 16. ve 18. yüzyıllarda en az 2 milyon denizcinin hayatına mal olan iskorbüt hastalığının yeniden yaygınlaşmaya başladığı konusunda uyarılarda bulunuyor.
C vitamini eksikliğinden kaynaklanan bu hastalık, günümüzde modern toplumlarda pek sık görülmüyor. Bunun temel sebebi, yüksek besin değerine sahip gıdalara ve taze meyve-sebzeye erişimin geçmişteki uzun deniz yolculuklarından çok daha kolay olmasıdır.
Ancak yeni araştırmalar, artan hayat pahalılığının “denizci hastalığı” olarak bilinen iskorbüt vakalarının artışına neden olduğunu gösteriyor.
BMJ Case Reports adlı hakemli dergide yayımlanan bir çalışmada, 51 yaşındaki Avustralyalı bir erkeğin durumu üzerinde duruluyor. Bacaklarındaki ağrılı döküntü şikayetiyle doktora başvuran hasta, yapılan ilk testlerde bir sonuca ulaşılamadı. Damarlarının iltihaplanma nedenini anlamaya yönelik gerçekleştirilen bir dizi test, ancak hastanın döküntülerinin vücuduna yayılmasıyla sonuçlandı.
Anemi belirtileri gösteren hastanın idrarında kan bulunmasına rağmen, otoimmün hastalık, kan hastalığı veya iç kanama konusunda herhangi bir bulguya ulaşılamadı. Nihayetinde, hastaların beslenme biçimini sorgulayan doktorlar iskorbüt teşhisini koydu.
Ekonomik zorluklarla karşı karşıya olan 51 yaşındaki adam, sık sık öğün atladığını ve çok az meyve-sebze tükettiğini ifade etti. Ayrıca, geçirdiği zayıflama ameliyatı sonrası doktoru tarafından önerilen besin takviyelerini, fiyatları yüzünden almakta zorlandığını belirtti.
Yapılan testler sonucunda, hastanın C vitamininin yanı sıra diğer temel besin maddelerinin de oldukça düşük seviyelerde olduğu tespit edildi. Günlük C ve D3 vitaminleri, folik asit ve multivitamin takviyeleri aldıktan sonra hasta sağlığına kavuştu.
Bununla birlikte, makalenin yazarları, iskorbütün hala nadir görülse de dikkatle izlenmesi gerektiğini vurguladı.
C vitamini, cildin, kemiklerin ve bağ dokusunun gelişimini, büyümesini ve iyileşmesini sağlamak açısından kritik öneme sahiptir. Ayrıca, kırmızı kan hücreleri üretiminde gereken demirin emilimine yardımcı olarak diş sağlığını da etkileyebilir.
Limon, portakal, mandalina gibi meyveler, çilek, kuşburnu, domates, lahana ve ıspanakta bolca bulunan C vitamini, günde ortalama 75 ila 90 gram alınmalıdır. Yalnızca birkaç ay boyunca yeterli C vitamini alımının yapılmaması, iskorbüte yol açabilir. İncelenen vakada hasta sağlığına kavuşmuş olsa da, hastalık gerektiği kadar izlenmediği takdirde ölümcül olabilecektir. Ağrılı döküntü, bacaklarda şişme, yorgunluk ve artan morarmalar belirtileri arasında yer almaktadır.
Temmuz ayında yayımlanan bir başka çalışmada, ABD’deki çocuklar arasında iskorbüt görülme oranının 2016-2020 döneminde üç katına çıktığı belirlenmişti.
Uzmanlar, bu hastalıkla birlikte otizm veya obezite gibi başka sağlık sorunlarının da görüldüğüne dikkat çekmiş, düşük sosyoekonomik sınıftan gelen bireylerin risk altında olduğunu ifade etmiştir.
Yeni araştırmayı yürüten ekip, hem sağlık profesyonellerinin hem de toplumun genelinin C vitamininin önemini kavramalarının hayati bir etki yaratacağını dile getirdi.
Uzmanlar, hâlihazırda ciddi bir endişe olmakla birlikte, hayat pahalılığına bağlı olarak iskorbütün modern toplumlarda yaygınlaşmasının dikkatle takip edilmesi gerektiğini vurguluyor.
0 Comments