Lut Gölü’nün tabanında ışıldayan bir sıvı püsküren gizemli bacalar tespit edildi. Bilim insanları, bu bacaların bölgedeki obrukların nerede ortaya çıkacağının bir göstergesi olabileceğini ifade ediyor.
Ürdün, İsrail ve Batı Şeria arasında yer alan Lut Gölü’nün su seviyesi her yıl neredeyse 1 metre kadar azalıyor. Uzun yıllardır kuraklık ve gölü besleyen su kanallarının içme suyu ve sulama amaçlı kullanılması nedeniyle göl önemli derecede su kaybına uğruyor.
Bu durum, çevresindeki ülkelerin yeraltı suyuna erişimini giderek zorlaştırıyor.
Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)
Almanya’daki Helmholtz Çevre Araştırmaları Merkezi’nden Dr. Christian Siebert ve ekibi, yeraltı suyu rezervuarlarını incelerken, parıldayan bir sıvı püsküren inci beyazı sütunlarla karşılaştı.
Bu sütunların çoğu göl tabanından 1-2 metre yükseklikte bulunurken, bazıları ise 7 metreye kadar uzanıyor.
Dr. Siebert, “Bu yapılar derin denizlerdeki siyah duman püsküren bacalara benziyor, fakat buradaki mekanizma tamamen farklı” diyor.
Lut Gölü’ndeki bacalar, yüzeye çok daha yakın konumları ve püskürttükleri maddenin içeriği bakımından derin denizlerdeki bacalardan ayrılıyor. Denizdeki bacalar sülfür içeren sıcak su fışkırırken, yeni keşfedilenler yüksek seviyede tuz barındıran su yayıyor.
Bilim insanları, akifer adı verilen yeraltı rezervuarlarının etrafındaki suyun, göl tabanındaki tuzlu kaya katmanlarına nüfuz ettiğini belirledi. Tuzun suya karışarak çözünmesiyle elde edilen tuzlu su, bacalardan dışarı fışkırıyor.
Science of the Total Environment dergisinde yayımlanan araştırmanın yazarlarından Dr. Siebert, durumu şu şekilde açıklıyor:
Bu tuzlu su, Lut Gölü’nün su yoğunluğundan biraz daha düşük olduğu için jet gibi yukarı çıkıyor. Duman gibi görünse de aslında tuzlu bir sıvı püskürüyor.
Yeraltından gelen bu sıvı göl suyuyla temas ettiğinde, tuzun çözünmesiyle kendiliğinden kristalleşerek bu bacaların oluştuğu belirtiliyor.
Araştırmacılar, bu beyaz bacaların bölgedeki obrukların habercisi olabileceğini düşünüyor. Lut Gölü’nün altında bulunan tuzlu kayaların aşınması, büyük yeraltı boşluklarına neden olurken, bu durum ince tabakanın çökmesine yol açarak geniş obruklar oluşturuyor.
Göl çevresindeki obruklar uzun süredir ciddi bir problem teşkil etmekteydi ve bilim insanları bunların ne zaman ve nereye oluşacağını önceden kestirecek bir yöntem arayışındaydılar.
Yapılan yeni araştırmada, obrukların beyaz bacaların olduğu bölgelerde meydana geldiği ortaya çıktı. Eğer bu iki yapı arasındaki ilişki kanıtlanabilirse, bilim insanları bacaların yer haritasını çıkararak savunmasız alanları tespit edebilir.
Dr. Siebert, “Bu durum, beyaz bacaları çökme riski taşıyan bölgelerin tespiti için mükemmel bir tahmin aracı haline getiriyor” diyerek ekliyor:
Bu, çökme riski taşıyan alanları belirlemede bugüne kadar kullanılan en etkili yöntemlerden biri olacaktır.
0 Comments