Eski NASA yöneticisi Jim Bridenstine, ABD Senatosu Ticaret Komitesi’nde yaptığı açıklamada, Çinli bir taykonotun Ay’a ilk adımını atıp bayrağını dikmesinden önce Amerikalı astronotların Ay’a geri dönmesinin “çok düşük bir ihtimal” olduğunu ifade etti. Bridenstine, bunun nedenini NASA’nın Ay’a dönüş için benimsemiş olduğu yapının, özellikle de SpaceX’in Starship modelini insanlı iniş aracı olarak tercih etmesinden kaynaklandığını belirtti.
Bridenstine, NASA’nın uzay alanındaki en büyük projelerinden biri olan Space Launch System (SLS) ile ilgili eleştirilerin önemsiz olduğunu dile getirdi. SLS’nin başlangıç aşamasındaki maliyet sorunları ve bütçe aşımı konularının geride kaldığını vurguladı. Ancak, astronotları Ay’a ulaştırmak amacıyla tasarlanan Orion kapsülünü oldukça olumlu bir şekilde değerlendirdi. “Orion kapsülü şu an kullanım için tamamen hazır. Ayrıca, her uçuşta yeniden kullanılabilir parçaların artmasıyla maliyetler de giderek düşüyor. Bu iki unsur şu an oldukça sağlam durumda” şeklinde konuştu.
Eleştirinin merkezinde Starship var
Bridenstine, NASA’nın Ay’a dönebilmesi için seçtiği yapı üzerinde durarak, özellikle SpaceX’in Starship’ini eleştirdi. Starship’in insanlı iniş için kullanılacak versiyonunun önemli sorunlar taşıdığını ifade etti.
Eski yönetici, bu modelin Ay’a ulaşması için Dünya’dan kaç kere yakıt ikmali yapılması gerektiği konusunda belirsizlikler olduğunu ve bu tür bir uzay görevinde yakıt ikmalinin şu ana kadar hiç test edilmediğini belirtti. Bunun yanı sıra, Starship’in insanlı uçuş sertifikasyon sürecinin henüz başlamadığını, dolayısıyla bu aracın Ay’a güvenli iniş yapabilmesi için gerekli sertifikaların alınma aşamasının çok geride olduğunu vurguladı.
Bridenstine, NASA’nın bu tasarım kararını eleştirirken, mürettebatın Ay yörüngesinde ne kadar süre kalabileceği veya astronotların Orion kapsülüne geri dönmeden yedi gün boyunca Ay yüzeyinde kalması gibi önemli meseleleri gündeme getirdi. Bu belirsizliklerin, NASA’nın Ay’a dönüş planlarını ciddi şekilde tehlikeye attığını ifade etti.
Eski yönetici, NASA tarihindeki en büyük kararın, o sırada bir yöneticinin olmadan alındığını belirtti. Bu karar, devasa bir roketin geliştirilmesi yönündeydi. Geçmişte bazı büyük kararların tartışmaya açılabileceğini ancak bu kararın, herhangi bir NASA yöneticisinin almayacağı türden bir karar olduğunu vurguladı: “Bildiğim hiçbir NASA yöneticisi, böyle bir yapıyı seçmezdi. Bu bir hata ve çözülmesi gerekiyor.”
2021 yılında alınan karar, SpaceX’in yanı sıra Blue Origin ve Dynetics gibi diğer şirketlerin tekliflerine rağmen, maliyetleri düşürme düşüncesiyle SpaceX lehine verilmişti. Ancak bu seçim, Blue Origin tarafından usulsüzlük suçlamasıyla mahkemeye taşınmıştı.
0 Comments