Yunanistan’da yaklaşık 60 yıl önce keşfedilen kafatası, nihayetinde tarihlendi ve hangi türe ait olduğu belirlendi. Bilim insanlarına göre bu tür, ne Homo sapiens (modern insanlar) ne de Neandertal olarak sınıflandırılıyor.
1960 yılında Selanik’teki Petralona Mağarası’nda duvara sıkışmış bir kafatası bulunmuştu. Alt çenesi eksik olmakla birlikte, kafatasının Homo cinsine ait olduğu anlaşılmıştı. Ancak hangi insan türünden geldiği bir türlü netleştirilememişti.
Öne çıkan teoriler, bu türün Homo sapiens veya Neandertal olduğuna işaret ediyordu. Bazı araştırmalarda ise 200 bin ila 700 bin yıl önce yaşamış olan Homo heidelbergensis türüne ait olabileceği öne sürülüyordu.
Aynı zamanda kalıntıların tarihlendirilmesi konusunda da net sonuçlar alınamıyordu. Bilim insanları, kafatasının yaşını 170 bin ila 700 bin yıl gibi oldukça geniş bir aralıkta değerlendiriyordu.
Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)
Araştırmacılar, mağara içindeki özel koşulları kullanarak uranyum-toryum tarihleme tekniğine başvurdular. Bu teknik, mağara içindeki suyun kayalardan sızarak aşağı damlaması ve ilerlerken mineralleri biriktirmesi üzerine kuruludur. Bu süreçte, kayalarda uranyum içeren ancak toryum içermeyen kalsit tortuları oluşur. Zaman içerisinde buradaki uranyum toryuma dönüşür.
Böylece, bilim insanları bir örnekteki uranyum ile toryum oranını ve uranyumun bozunma hızını analiz ederek tortunun yaşını belirlemeyi başarmaktadır.
Bulgularını hakemli dergi Journal of Human Evolution’da yayımlayan ekip, bu yöntemi kullanarak doğrudan kafatasının üzerindeki kalsiti tarihlendirdi. Ayrıca mağara duvarındaki üç ayrı örneğin de yaşını hesapladılar.
Araştırmacılar, kafatasının muhtemelen 286 bin, en az 277 bin yıl yaşında olduğunu belirttiler. Eğer kafatası başlangıçta mağara duvarıyla doğrudan temas halindeyse 277 bin ila 539 bin, ancak daha sonra oraya bırakıldıysa 277 bin ile 410 bin yaşında olduğu ifade edilmektedir.
Ekip, bulgular hakkında şu ifadelere yer verdi:
Petralona kafatasının yaşını belirlemek olağanüstü önem taşıyor çünkü bu fosil, Avrupa’daki insan evriminde kritik bir konuma sahip.
Kafatası, morfolojik açıdan hem Homo sapiens hem de Neandertallerden daha ilkel bir gruba ait görünmektedir. Yeni belirlenen yaş aralığına göre bu hominin, Orta Pleistosen döneminde Avrupa’daki erken Neandertal soylarıyla birlikte yaşamış olabilir.
Bilim insanları, kafatasının bu dönemde var olduğu bilinen Homo heidelbergensis’e ait olduğunu öngörüyorlar.
Bulgular, daha önce Zambiya’nın Kabwe kentinde bulunan ve 299 bin yıl öncesine tarihlenen kafatasıyla ilgili tahminlerle de uyumluluk göstermektedir.
Londra Doğa Tarihi Müzesi’nden ve iki çalışmada da yer alan Chris Stringer, “Bu fosil, Petralona fosiliyle yakın benzerlik gösteriyor ve ben ikisini de Homo heidelbergensis olarak sınıflandırıyorum,” ifadelerini kullanıyor.
0 Comments