Yeni bir çalışma, OpenAI’ın ChatGPT’si gibi yapay zeka sohbet botlarının mantıksal düşünme ve akıl yürütme gerektiren sorularının, diğer soru türlerine kıyasla daha fazla karbon emisyonuna yol açtığını ortaya koydu.
ChatGPT gibi geniş dil modellerine (GDM) verilen her sorgu enerji tüketimi gerektiriyor ve bu da karbondioksit salınımına neden oluyor. Münih Uygulamalı Bilimler Üniversitesi’nden araştırmacılar, bu emisyon düzeylerinin sohbet botuna, kullanıcının özelliklerine ve konulara bağlı olarak değişkenlik gösterdiğini belirtiyor.
Hakemli bir dergide yayımlanan araştırma, 14 farklı yapay zeka modelini inceleyerek karmaşık akıl yürütme ihtiyacı duyan yanıtların, basit yanıtlarla kıyaslandığında daha fazla karbon emisyonuna yol açtığını ortaya koydu.
Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)
Soyut cebir veya felsefe gibi derin muhakeme gerektiren sorgular, lise tarih dersi gibi daha basit konulara kıyasla 6 kat fazla emisyon üretiyor. Araştırmacılar, yapay zeka sohbet botlarını sıklıkla kullanan bireylere, sorduıkları soruların türünü değiştirerek karbon emisyonlarını azaltmalarını öneriyor.
Çalışma, çeşitli konularda bin standart soru üzerinden 14 GDM’nin karbon salımlarını karşılaştırarak bu emisyonları değerlendirdi. Çalışmanın yazarı Maximilian Dauner, “Eğitimli GDM’lere yöneltilen soruların çevresel etkisi, bu soruların akıl yürütme gereksinimlerine bağlı olarak büyük ölçüde değişiyor ve doğrudan akıl yürütme süreçleri, enerji tüketimi ile karbon salımlarını önemli ölçüde artırıyor” ifadelerini kullandı.
Araştırmada, akıl yürütme becerisine sahip modellerin, basit yanıtlar veren modellere göre 50 kata kadar daha fazla karbondioksit salınımına yol açtığı tespit edildi.
Bir kullanıcı yapay zeka sohbet botuna soru yönelttiğinde, sorgudaki kelimeler ve kelime parçaları sayılara dönüştürülerek model tarafından işleniyor. Bu dönüşüm süreci ve yapay zekanın diğer hesaplama faaliyetleri, karbon salınımına yol açıyor.
Araştırma, muhakeme becerisi taşıyan modellerin sorgu başına ortalama 543,5 jeton oluşturduğunu, basit modellere ise sadece 40 jeton gerektiğini belirtiyor. Makalede, “Daha yüksek jeton ayak izi, her zaman daha yüksek CO2 emisyonu anlamına gelir” deniliyor.
Örneğin, yaklaşık yüzde 85 doğruluk oranına sahip Cogito modeli, benzer boyutlardaki yalın cevap veren modellere göre üç kat daha fazla karbon emisyonu üretiyor. Dr. Dauner, “Mevcut GDM teknolojilerinin doğasında, doğruluk ile sürdürülebilirlik arasında bir denge kurma zorunluluğu bulunuyor” dedi.
Ayrıca, emisyonları 500 gram karbondioksit eşdeğerinin altında tutabilen hiçbir model, bin soruya doğru cevap verme konusunda yüzde 80’in üzerinde bir başarı oranı göstermedi.
Karbondioksit eşdeğeri, çeşitli sera gazlarının iklim değişikliğine etkisini ölçmek için kullanılan birimdir. Araştırmacılar, yeni bulguların insanların yapay zeka kullanımı hakkında daha bilinçli kararlar almasına katkıda bulunmasını umuyor.
Örnek olarak, DeepSeek R1 sohbet botuna 600 bin sorunun yanıtlanması istendiğinde, bu sorguların Londra-New York gidiş-dönüş uçuşuna eşdeğer karbon emisyonu üretebileceği ifade ediliyor. Buna karşın, Alibaba Cloud’un Qwen 2.5 modeli, benzer doğruluk oranları
0 Comments