Bilim insanları, ilk kez bir gezegenin yıldızını etkileyerek “eceline susamış bir gezegen” olarak tanımlanan bir fenomeni keşfetti. Bu olay, evrendeki diğer gezegenlerin dinamikleri hakkında önemli bilgiler sunuyor.
Dünya’nın yaklaşık 400 ışık yılı uzağında bulunan HIP 67522 adlı yıldız, yörüngesindeki iki gezegen ile birlikte uzun süredir araştırılmakta. 17 milyon yaşındaki bu yıldız, 4,5 milyar yaşındaki Güneş’e oranla daha büyük fakat daha soğuk bir yapıya sahip.
HIP 67522 b adlı ötegezegen, yıldızının etrafında şaşırtıcı bir mesafede dönerken, yörüngesini yalnızca 7 günde tamamlamaktadır. Bu demek oluyor ki, bu gezegende bir yıl, Dünya açısından yalnızca bir hafta sürüyor.
Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)
Hollanda Radyo Astronomi Enstitüsü’nden Ekaterina Ilin, “Daha önce HIP 67522 benzeri bir sistemi gözlemlememiştik; gezegen bulunduğu sırada yıldızının yörüngesini 10 günden daha kısa sürede dönen en genç gezegen olarak kaydedilmişti” şeklinde değerlendirmelerde bulundu.
Ilin ve ekibi, bu durumu incelemek için NASA’nın Geçiş Halindeki Ötegezegen Araştırma Uydusu (TESS) ve Avrupa Uzay Ajansı’nın CHEOPS uydusunu kullanmaya karar verdiler. Araştırmacılar, HIP 67522 b’nin yıldızıyla olan etkileşimi sonucunda kendi sonunu hazırladığını keşfetti.
Büyük plazma topları olan yıldızların, yüzeylerindeki hareketleriyle güçlü manyetik alanlar oluşturduğunu belirleyen bilim insanları, manyetik alanın tetiklediği güneş patlamalarının gezegenin yakınlığından etkilenip etkilenmeyeceğini merak ediyordu.
HIP 67522 sistemini inceleyen ekip, yıldızdaki patlamaların gezegen önünden geçerken arttığını tespit etti. Bu bulgular, patlamaların gezegenin etkisiyle tetiklendiği sonucuna götürdü.
Genellikle yıldızların, etrafındaki gezegenlerden etkilenmediği düşünülüyordu; ancak araştırmalar, HIP 67522’nin yaşı ve güçlü manyetik alanı ile bu durumun mümkün olduğunu göstermektedir.
Doğa dergisinde yayımlanan çalışmaya göre, HIP 67522 b, yıldızının etrafında dönerken enerji biriktiriyor ve bu enerjinin bir kısmını manyetik alan boyunca dalgalar şeklinde geri iletiyor. Bu dalgalar, yıldız yüzeyinde büyük patlamalara yol açmakta.
Aynı zamanda, bu kozmik ışınların büyük bir kısmı uzaya değil, gezegene geri dönüyor. Araştırmacılar, HIP 67522 b’nin bugüne kadar keşfedilen ilk “eceline susamış gezegen” olduğu atmosferini çiziyor.
Ilin, “Gezegen, enerji yüklü patlamaların tetiklenmesine neden oluyormuş gibi görünüyor” diyerek şunları ekliyor:
Gezegenin yıldızının manyetik alanındaki dalgaları, belirli zamanlarda patlamaları başlatıyor. Ancak patlamaların enerjisi, dalgalardaki enerji miktarından çok daha yüksektir. Dalgaların olası patlamaları tetiklediğini düşünüyoruz.
Şu anda, yaklaşık Jüpiter büyüklüğündeki HIP 67522 b’nin, 100 milyon yıl içinde Neptün’e benzer boyutlara ulaşması beklenmektedir. Bilim insanları, bu sistemi incelemeye devam ederek patlamalarda hangi tür enerji salındığını anlamayı hedefliyor. Ayrıca, benzer sistemlerin varlığını araştırmak için çalışmalarını daha geniş bir çerçeveye yaymayı planlıyorlar.
Ilin, “Aklımda pek çok soru var çünkü bu tamamen yeni bir olgu, dolayısıyla detaylar hâlâ belirsiz” şeklinde ifade etti.
0 Comments