Zombi Yanardağ Uturuncu’da Patlama Riski Düşük!

Bilim insanları, canlılık belirtileri gösteren ve endişe yaratan bir “zombi yanardağ”da yaşanan olaylar üzerine önemli bir açıklama yaptı. Yapılan araştırmalara göre, bu volkanın patlama ihtimalinin oldukça düşük olduğu belirlendi.

Çoğunlukla uyuyan volkanlar, ancak hareketlilik belirtileri gösterdiklerinde “zombi yanardağ” olarak adlandırılıyor.

Bolivya’nın güneybatısında bulunan And Dağları’ndaki Uturuncu, bu kategoriye dair bir örnek teşkil ediyor. Son olarak 250 bin yıl önce aktif hale gelen bu yanardağda, 1990’lardan bu yana belirgin bir hareketlilik gözlemleniyor.

Uturuncu gaz bulutları salarken, aynı zamanda küçük depremlerle sarsılmakta ve çevresindeki zemin de bozulmakta. Yanardağın merkezi yavaşça yükselirken, çevresinde gözlemlenen çökme, Meksika şapkasına benzeyen ilginç bir şekil oluşturuyor.

Bilim insanları, ortaya çıkan hareketliliğin bir patlamanın habercisi olabileceği düşüncesiyle harekete geçti. Uturuncu’nun, Altiplano-Puna adlı büyük ve derin bir yeraltı magma rezervuarının üzerinde bulunması patlama riskini artırıyor gibi görünüyordu.

Ancak uluslararası bir araştırma ekibi, yeni çalışmalarında yanardağın gösterdiği sıra dışı aktivitelerin arkasında magma birikmesi değil, başka faktörler olduğunu belirledi.

Hakemli dergi PNAS’ta 28 Nisan’da yayımlanan çalışma, 1700’den fazla küçük ölçekli sismik hareketten elde edilen verilerle yanardağın yeraltı yapısının en detaylı üç boyutlu görüntüsünü ortaya koydu.

Araştırmalar, Altiplano-Puna’nın sıcak sıvı ve gazların yanardağın zirvesine yakın bir alana yönlendirilmesine neden olan bir yapıya sahip olduğunu gösterdi. Bu sırada gazlar, volkanın zirvesinin hemen altında birikiyor ve tuzlu su, volkan çevresindeki çatlaklara yayılıyor.

Bilim insanları, gözlemlenen zemin deformasyonları ve depremlerin yanardağın altında magmanın yükselmesiyle değil, bu süreçle açıklanabileceğini düşünüyor. Yeraltında bulunan gaz miktarının düşük olduğunu tespit eden ekip, büyük bir patlama olasılığının son derece düşük olduğunu kaydediyor.

Araştırmacılar, elde edilen bulguların diğer zombi yanardağların da takibe alınması gerekliliğini vurguladığını ifade ediyorlar.

Cornell Üniversitesi’nden Prof. Matthew Pritchard, ortak yazarı olduğu çalışma hakkında, “Buradaki yöntemler, aktif olma potansiyeli taşıyan en az 1400 yanardağa uygulanabilir” şeklinde açıklamada bulunarak, şu ifadeleri ekliyor:

Ve Uturuncu gibi aktif olarak kabul edilmeyen ancak yaşam belirtileri gösteren düzinelerce potansiyel zombi yanardağa da uygulanabilir.