Bilim insanları, Venüs’ün yüzeyindeki ilginç özelliklerin, gezegenin altında bir hareketliliğin varlığına işaret ettiğini öne sürdü.
Yeni yapılan bir araştırma, yüzeydeki neredeyse yuvarlak şekillerin Venüs’ün aktif bir tektonik yapıya sahip olabileceğini gösterdiğini ortaya koyuyor. Bu bulgular oldukça yeni görünse de, keşifte kullanılan verilerin 30 yıla kadar uzandığı ve ilk kez NASA’nın Magellan misyonu sırasında elde edildiği belirtiliyor.
Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)
Venüs’teki bu hareketlilik, Dünya’daki tektonik levhaların davranışına benzerlik gösteriyor. Dünya’da, yoğun bir iç tabakanın üzerinde hareket eden devasa kabuk parçaları mevcut. Venüs’te ise bu levhalar bulunmamakta, ancak bilim insanları yüzeyin altındaki erimiş maddelerin gezegenin yüzeyini dönüştürdüğünü iddia ediyor.
Araştırmacılar, yüzeydeki deformasyonları anlamak amacıyla Venüs’te bulunan koronaları incelemeye odaklandı. Çapları onlarca ila yüzyüzlerce kilometre arasında değişen bu koronalar, gezegenin mantosundan yükselen maddenin üstteki kabuğu itmesiyle oluşmuş olabilir. Venüs’te yüzlerce korona olduğu düşünülmekte.
Bulgular, sadece komşu gezegen hakkında daha fazla bilgi sunmakla kalmayıp, aynı zamanda Dünya’nın geçmişiyle ilgili de önemli bilgiler sağlayabilir.
Maryland Üniversitesi Baltimore County kampüsünde ve NASA’nın Greenbelt kentindeki Goddard Uzay Uçuş Merkezi’nde görevli Araştırma Görevlisi Gael Cascioli, “Bugün Dünya’da koronalar yok, ancak gezegenimiz gençken ve levha tektoniği oluşmadan önce var olmuş olabilirler,” ifadelerini kullandı.
Yerçekimi ve topografya verilerini bir araya getiren bu araştırma, Venüs’ün yüzeyini şekillendiren muhtemel yeraltı süreçlerine dair yeni ve önemli bir bakış açısı sunuyor.
Veriler, 1990’larda Venüs’ün yörüngesine giren Magellan misyonu tarafından toplandı ve bu görev, gezegenin yerçekimi ve topografyası hakkında en güvenilir verileri sağladı. O dönem elde edilen veriler koronalarla ilgili ayrıntılar içerse de, bu yapıların oluşumuna dair bilgilere ulaşmak mümkün olmamıştı.
Araştırmacılar, korona oluşumlarına dair çeşitli açıklamalar önerdi, ancak yeni çalışmada alttan gelen erimiş manto materyaliyle bu yapıların nasıl ortaya çıktığını açıklayan detaylı modeller oluşturuldu. Sonrasında bu simülasyonlar, gezegenden gelen gerçek verilerle karşılaştırıldı.
Sonuçlar ise oldukça uyumlu görünmekte. Çalışmada yer alan 75 koronadan 52’sinin altında görünür manto malzemesinin bulunduğu ve bunun yüzeyi muhtemelen etkilediği belirlenmiştir.
Bilim insanları, Magellan verilerinin yanında, NASA’nın 2031 yılına kadar fırlatması planlanan ve gezegenin yerçekimi ile diğer detaylarını ortaya koyacak olan VERITAS görevinden de faydalanmayı umuyor. Bu misyon, sadece koronalar hakkında değil, genel olarak gezegenin jeolojik yapısını daha iyi anlamaya yardımcı olabilir.
Yeni çalışma, hakemli dergi Science Advances’da yayımlanan “A spectrum of tectonic processes at coronae on Venus revealed by gravity and topography” (Venüs’teki koronalarda yerçekimi ve topografyayla ortaya konan tektonik süreçlerin spektrumu) başlıklı makale ile kamuoyuna duyurulmuştur.
0 Comments