Panpsişizm düşüncesi, her şeyin bir zihin veya zihne benzer bir niteliği olduğunu öne sürerek, bilincin doğasıyla ilgili tartışmalarda yeniden gündeme gelmiştir.
ABD merkezli popüler bilim dergisi Popular Mechanics, zihin ve bilincin yapısını ele alan farklı teorilerin bilim dünyasında yeniden tartışılmasına öncülük ediyor.
Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)
Şiddetli tartışmalara yol açan “morfik rezonans” kavramıyla dikkat çeken Sheldrake, benzer sistemlerin bilinçleri arasında telepatik bir bağ olduğunu iddia etmektedir.
Parapsikoloji alanında çalışmalarını sürdüren Sheldrake, 2021 yılında yayımladığı “Güneş’in bilinci var mı?” başlıklı makalesiyle de önemli tartışmalara yol açmıştı.
Popular Mechanics’e verdiği mülakatta, bilincin yalnızca beyinlerle sınırlı kalması gerektiği düşüncesine karşı çıkarak şu noktalara değinmektedir:
Zihinler ile fiziksel sistemler arasındaki bağlantı, elbette beynimizde mevcut olan ritmik elektromanyetik alanlar aracılığıyla gerçekleşiyor gibi görünüyor. Bu alanlar, Güneş’te ve çevresinde de mevcut. Bunlar Güneş’in zihni ile bedeni arasındaki arayüzü oluşturuyor olabilir.
Bununla birlikte, bazı bilim insanları felsefe tarihinin en eski kuramlarından biri olan panpsişizmin bilinci ve zihni açıklamakta yetersiz kaldığını ileri sürmektedir.
Britanyalı felsefeci Keith Frankish, panpsişizmin bilinci psikolojik işlevlerinden soyutlayarak ele aldığını ve bu durumun hatalı sonuçlara yol açtığını savunmaktadır.
“Panpsişistler, bilincin her yerde olduğunu düşünüyor” diyen Frankish, bu konuya dair kendi düşüncelerini şu şekilde ifade etmektedir:
Bilinç diye bir şey yoktur. Biz sadece bunun var olduğunu düşünürüz çünkü kendi zihinlerimiz hakkında bir tür yanılsama içindeyiz, ben buna yanılsamacılık diyorum.
Felsefeci, insanların kendilerini bilinçli bir zihne ve benliğe sahip olduğuna ikna ettiklerini, oysaki bunların yalnızca bir yanılsama olduğunu savunuyor.
Alman asıllı Amerikalı nörofizyolog Christof Koch ile zihin felsefesi alanındaki önde gelen isimlerden Avustralyalı felsefeci ve nörobilimci David Chalmers, 1998 yılında beyindeki nöronların bilinci nasıl ürettiği konusunda karşılıklı olarak görüş ayrılıklarına düşmüşlerdir.
0 Comments