Google, yunuslar ile iletişim kurmayı amaçlayan yenilikçi bir yapay zeka modeli geliştirdi.
Zeka seviyeleri oldukça yüksek olan yunuslar, sosyal yapıları sayesinde birbirleriyle iş birliği yapabiliyor, yeni beceriler öğrenebiliyor ve kendilerine özgü seslerle iletişim kurarak etkileşimde bulunabiliyorlar.
Bilim insanları, yunusların ıslık ve tıklama gibi seslerini inceleyerek “birbirleriyle neler konuştuklarını” çözme çabası içindeler.
Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)
Wild Dolphin Project (WDP) adlı kar amacı gütmeyen bir kuruluş, Bahamalar’daki Atlantik benekli yunusları 40 yıl süreyle takip ederek geniş bir ses ve video kaydı arşivi oluşturdu. Araştırmacılar, bu veriler üzerinde yaptıkları analizlerle yunusların arasında isim görevi gören ıslıklar kullandığını, kur yapma ya da kavga anlarındaki seslerini gözler önüne serdiler.
Memelilerin bu şekilde iletişim kurmasının teorik olarak mümkün olduğu düşünülse de, teknolojik gelişmeler bu güne dek yeterli seviyeye ulaşmamıştı. Ancak OpenAI’ın ChatGPT ve Google’ın Gemini gibi gelişmiş dil modellerinin ortaya çıkması durumu değiştirdi.
WDP, yunusların iletişimini anlamada bu dil modellerinin nasıl kullanılabileceğini araştırmak amacıyla Google ve Georgia Teknoloji Enstitüsü ile iş birliği yaparak, mevcut arşivlerini tanıttı.
Bu iş birliğinin sonucunda, Gemini’nin altyapısını kullanan DolphinGemma adlı yapay zeka modeli geliştirildi.
Gemini ve ChatGPT gibi geniş dil modelleri, eğitim süreçlerinde bir cümlede hangi kelimenin geleceğini tahmin etmeye çalışıyor. Büyük veri setleri ile eğitilen bu sistemler doğru tahminleri yapana kadar sürecini devam ettiriyor. En iyi eğitim süreçlerine tabi tutulan modeller, bu sayede insan benzeri cümleler oluşturan yetenek kazanıyor.
DolphinGemma modeli de yunus sesleri üzerinde benzer bir yaklaşımı izliyor. Model, ses girdilerini alarak yorumlayıp, gelecek olası sesleri tahmin ediyor.
DolphinGemma, 400 milyon parametreye sahip olmasıyla nispeten daha küçük bir dil modeli olarak dikkat çekiyor. Karşılaştırma için ChatGPT-4, 1,76 trilyon, GPT-3 ise 175 milyar parametre içeriyor.
Google, DolphinGemma’nın WDP’nin araştırmalarında kullanılan Pixel telefonlarda çalışabileceğini belirtiyor.
Yaz aylarında başlaması planlanan çalışmalar aracılığıyla araştırmacılar, bu modeli kullanarak ses kalıplarını belirlemeyi, yunusların iletişimindeki gizemleri ve belki de anlamları ortaya çıkarmayı amaçlıyor. Bu verilerle bir sözlük oluşturma hedefleniyor.
Ayrıca, bilim insanları karşılıklı iletişim sağlamak amacıyla CHAT adlı yeni bir sistemi geliştirdi. Bu su altı bilgisayarı, yunuslarla ortak bir kelime dağarcığı oluşturmayı hedefliyor.
Ekip, CHAT’in yarattığı yapay ıslıkları belirli nesnelerle ilişkilendirmeyi planlıyor. Bilim insanları, yunusların zaman içinde bu nesneleri istemek için CHAT’in ürettiği ve normalde kullanmadıkları sesleri çıkarmaya başlayacaklarını umuyor.
Nihai amaç, yunusların dilini konuşabilmek. Bu hedefe ulaşmak için bilim insanlarının önünde zorlu bir süreç bulunuyor ancak geniş dil modellerinin geliştirilmesi süreci önemli ölçüde hızlandırabilir.
0 Comments