Bilim insanları, 2022 yılında Güney Tibet platosundaki göl alanı civarında kaydedilen ilginç “kırmızı şimşek” fenomeninin, Himalaya bölgesindeki gök gürültülü fırtınalardan kaynaklandığını keşfetti.
Gök gürültülü fırtınalar, bulutların içindeki elektrik yüklerinin yere aktarılması ile devasa jetler ve mavi jetler gibi çeşitli ışık olayları oluşturabiliyor. Bu bulut içi yük transferi, şimşek oluşumunda önemli bir rol oynuyor.
19 Mayıs 2022 gecesi, Tibet’teki Pumoyongcuo Gölü yakınlarında iki gökyüzü fotoğrafçısı, denizanasına benzer görüntüler sergileyen hava olayları arasında yer alan “kırmızı periler”in etkileyici fotoğraflarını çekmeyi başardı.
Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)
Kırmızı periler, gök gürültülü fırtınalar esnasında canlı kırmızı parıltılar üreten elektrik yükleri tarafından meydana gelmişti.
2022 yılındaki olayda araştırmacılar, 16 nadir ikincil jet ve iyonosferin (yeryüzünden yaklaşık 80 ila 1000 km yükseklikte bulunan, yoğun iyon içeren atmosfer tabakası) tabanında gözlemlenen bir yeşil hava parıltısı vakası tespit etti. Bu yeşil hava parıltısı, Asya’da ilk defa kaydedilmiş oldu.
Araştırmacılar, “Olayların neredeyse yarısı dans eden perileri içeriyordu. Bunun yanısıra, 16 nadir ikincil jet ve onlarla ilişkili 4 tane son derece ender yeşil emisyonu da gözlemledik” açıklamasını yaptı.
Advances in Atmospheric Sciences dergisinde yayımlanan bu bulgular, büyük kırmızı peri gösterisinin arkasındaki itici gücü ortaya koydu.
Çin Bilimler Akademisi’nden ortak yazar Gaopeng Lu, “Bu olay gerçekten dikkat çekiciydi” şeklinde konuştu.
Yeni çalışmada, bilim insanları ana şimşek boşalmalarını incelemek amacıyla olayın fotoğraflarını değerlendirdi. Olayla ilgili fotoğraf ve videoların kesin zaman damgalarının olmaması nedeniyle, araştırmacılar uydu yörüngeleri ve yıldız alanı analizini kullanarak videoların zamanını senkronize etmek için yenilikçi bir yöntem geliştirdi.
Bu yöntemle, perilerin tam oluşum zamanları belirlenmiş ve bunlar ana şimşek boşalmalarıyla ilişkilendirilmiştir.
Araştırma sonucunda, perilerin 200 bin km²’lik bir bulut alanına yayılan büyük bir konvektif sistem içindeki “yüksek tepe akımlı” pozitif buluttan yere düşen şimşekler tarafından tetiklendiği saptanmıştır.
Araştırmacılar, kırmızı perilerin temel şimşek boşalmalarının Ganj Ovası’ndan Tibet Platosu’nun güney kıyılarına kadar uzanan bir konvektif kompleksten kaynaklandığını belirtmektedir.
Dr. Lu, “Bu durum, Himalaya bölgesindeki fırtınaların, Dünya üzerindeki en karmaşık ve yoğun üst atmosferik elektrik boşalmalarından bazılarını oluşturma potansiyeline sahip olduğunu göstermektedir” sözlerini dile getirdi.
Araştırmacılar, bulguların bölgedeki fırtınaların kırmızı periler gibi daha karmaşık boşalma yapıları üretebileceğine işaret ettiğini aktardılar.
0 Comments