Mezopotamya’nın “en zengin” antik mezarlık alanlarından birinde, arkeologlar çok sayıda gencin kalıntılarını gün yüzüne çıkararak 5 bin yıllık bir topluma dair dikkat çekici bir keşfe imza attı.
Ergenlere ait iskeletler, araştırmacıların daha önce “büyük cenaze törenleri” ve “olağanüstü” miktarda değerli metalin gömüldüğüne dair bulgular elde ettiği Başur Höyük mezarlığında ortaya kondu.
Dicle-Fırat’ın yukarı kesimlerinde yer alan bu mezarlık, insan topluluklarının ilk devletlerini kurduğu döneme dair geleneksel algıyı sorgulayarak bilim insanlarının merakını artırıyor.
Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)
Bölgedeki ilk yerleşimlerin küçük ölçekli ve eşitlikçi yapıda olduğu belirlenmişken, burada en zengin mezarlardan bazıları ortaya çıkarılmıştır.
Cambridge Archaeological Journal’da yayımlanan yeni bir araştırma, bu alanda yer alan çok sayıda ergen gömüsünün mahiyeti hakkında daha fazla soruyu gündeme getiriyor.
Bilim insanları, “Bu mezarlığın bir başka dikkat çekici özelliği de, en zengin mezarlarda gençlerin çoğunlukta olması” ifadesini kullanarak, buradaki iskeletlerin DNA analizlerini içeren antropolojik bir çalışma gerçekleştirerek, mezarların ve bu erken topluma dair detaylı bir bakış açısı sağladı.
Başur Höyük, M.Ö. 3100 ile M.Ö. 2800 yılları arasına tarihlenen bir Tunç Çağı yerleşimidir.
Önceki araştırmalar, bu dönemlerin, dünyadaki ilk devlet ve şehirlerin oluşumuna dair eğilimlerle birlikte antik Mezopotamya’da krallığın yükselişine denk geldiğini öne sürmekteydi.
Öte yandan, araştırmacılar, Dicle ve Fırat nehirlerinin yukarı kesimlerindeki mezarların keşfinin, bu genel görüşü “birçok açıdan karmaşıklaştırdığını” ifade ediyor.
Bilim insanları, “Yeni resim, kesinlikle daha karmaşık ve ‘küçük ölçekli eşitlikçi’ toplumlardan ‘büyük ölçekli tabakalı’ toplumlardan süregeldiğine dair lineer bir yol olmadığını gösteriyor” şeklinde belirtiyor.
Gömülerin çoğunlukla 12 ile 16 yaşları arasındaki ergen kız çocuklarına ait olduğu ve farklı gruplardan gençlerin, ekstrem bir ritüelin gerçekleştirilmesi amacıyla bir araya getirildiği tespit edilmiştir.
Bilim insanları, şöyle ekliyorlar:
Bu büyük cenaze töreniyle ilişkili olan tüm cesetler, detaylı kostümler giymiş ve bu kıyafetler yerel olmayan malzemelerle süslenmiştir. Bu kostümler arasında yalnızca boncuk işlemeleri ve kumaş parçalarının yanı sıra, bazıları insan giysisine göre aşırı büyük olan metal tutturma iğneleri günümüze ulaşmıştır.
Öncelikle, böyle bir gömünün muhtemelen kurban edilen refakatçileriyle birlikte gömülen genç bir kraliyet mensubuna ait olduğu düşünülmekteydi. Ancak ergenler arasında biyolojik akrabalık olmadığına dair yeni kanıtlar, bu gençlerin aynı “yaş grubuna” ait olmaları nedeniyle farklı bölgelerden getirildiklerini göstermektedir.
Bilim insanları, bu “yaş grubunun” kurban edilmesinin, sonraki hanedanlıkları yönlendirecek siyasi düzenlemeleri şekillendiren bir ritüel olarak bir tarikata kabul sürecini temsil edebileceğini düşünmektedirler.
Bu çalışma, bahsedilen hipotez ve bölgedeki diğer bulgularla birlikte, bu erken toplumun “genellikle mevsimlik” olarak eşitlikçi ve hiyerarşik krallıklar arasında rutin bir geçiş gerçekleştirdiğini öne sürmektedir.
0 Comments