Mars’ta şimdiye kadar keşfedilen en büyük karbon molekülleri gün yüzüne çıkarıldı. NASA’nın keşif aracının bulguları, Kızıl Gezegen’de yaşam olasılığına dair tartışmaları yeniden alevlendirdi.
Bilim insanları, Mars’ta bir zamanlar yaşamın var olup olmadığını anlamak için araştırmalarını sürdürmekte. Ancak gezegenin geçmişinde var olup, milyarlarca yıl önce sona ermiş olan yaşamın izlerinin hâlâ bulunup bulunamayacağı da merak konusu.
2012 yılında Mars’a inen NASA’nın Curiosity keşif aracı, Gale Krateri’nde toplamda en az 32 kilometre yol katetti. Curiosity, Dünya’daki araştırmacılara önemli veriler sağlarken, bulduğu organik bileşenler genellikle daha kısa karbon zincirlerinden oluşuyordu.
Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)
Araç, son çalışmasında 3,7 milyar yıl öncesine ait bir göl yatağından alınan kaya örneklerinde daha uzun karbon zincirleri keşfetti.
PNAS dergisinde yayımlanan çalışmayı yürüten ekip, yeni bir yaklaşım izledi. Araştırmacılar, örnekleri öncelikle 475 dereceye kadar ısıtıp ardından soğuttuktan sonra tekrar 850 dereceye kadar ısıttı.
Bu süreç sonucunda, alkanlar olarak bilinen ve dekan, undekan ile dodekan gibi isimlerle anılan daha büyük organik moleküller tespit edildi. Bilim insanları, bu moleküllerin Mars’ta şimdiye kadar bulunan en uzun karbon zincirleri olduğuna dikkat çekiyor.
Daha sonra Dünya’daki deneylerde, kaya örneğinin ısıtılması sırasında alkanlara dönüşen karboksilik asitler ya da uzun zincirli yağ asitleri bulundu. Bu asitler, yeryüzündeki yaşam formlarının hücre zarlarında yer almaktadır.
Ancak araştırmacılar, Curiosity’nin bulduğu bu bileşiklerin kesinlikle canlıların varlığını gösterdiğini ifade etmiyor.
Çalışmaya öncülük eden Dr. Caroline Freissinet, “Bu moleküller ya kimyasal süreçler ya da biyolojik süreçlerle oluşmuş olabilir” diyerek ekliyor:
Eğer Mars’ta uzun zincirli yağ asitleri varsa, bunlar 3,7 milyar yıl önce var olan hücrelerin zarlarının bozulmasıyla ortaya çıkmış olabilir; ancak bu yalnızca bir hipotez.
Dünya’daki organizmalar yağ asitleri ürettiğinde, bileşikleri tek sayı yerine genellikle çift sayıda karbon atomu içerir. Bu, bazı enzimlerin her seferinde iki karbon atomu ekleyerek yağ asitleri oluşturmasından kaynaklanır. Mars örneklerinde de benzer bir durumun yaşandığı gözlemlendi.
Yeni çalışma, Mars’ta 3,7 milyar yıl önce yaşam bulunduğunu kanıtlamak için yeterli delil sunmuyor. Fakat eğer böyle bir yaşam gerçekleştiyse, izlerinin hâlâ gezegende var olabileceğini gösteriyor.
Bilim insanları, Kızıl Gezegen’deki geçmiş yaşam izlerine dair sağlam kanıtlar elde edebilmek için Mars’tan örneklerin Dünya’ya getirilmesi gerektiği görüşünde.
California Teknoloji Enstitüsü’nden John Eiler, araştırmaya dahil olmadığı halde “Bu makalede bildirilen bulgular, Mars’taki yaşam kalıntılarını tanımlama konusunda gördüğümüz en iyi fırsatı sunuyor” diyor:
Ancak bu işin tamamlanabilmesi için kesinlikle bu tür örneklerin Dünya’ya gönderilmesi gerekiyor.
0 Comments