Çin’den Kuantum Bilgisayarda Devrim Niteliği Taşıyan Prototip

Çinli bilim insanları, yeni bir süper iletken kuantum bilgisayar prototipini tanıtarak, bu gelişmenin yeni bir işlemci çağına kapı aralayacağına inanıyor.

Çin Bilim ve Teknoloji Üniversitesi’nden (USTC) yapılan açıklamalara göre, tanıtılan kuantum bilgisayar, mevcut en hızlı süper bilgisayardan tam 1 katrilyon (10¹⁵) kat daha hızlı bir işlem kapasitesine sahip.

Physical Review Letters dergisinde yayınlanan çalışmada, bu kuantum işlemcinin, Google’ın geçmişte gerçekleştirdiği deneylerden 1 milyon kat daha hızlı olduğu kaydedildi.

Dünya genelindeki bilim insanları, klasik bilgisayarların gerçekleştiremeyeceği işleri yapabilen kuantum bilgisayarları geliştirmek için çalışmalarını sürdürüyor.

Kuantum bilgisayarların test edilmesi ve kıyaslanmasında altın standart haline gelen “rasgele devre örnekleme” (RCS) problemi, kuantum sistemlerinin bilgi işlemdeki üstünlüğünü kanıtlamak adına yoğun bir ilgi görüyor.

Bilim insanları bu bağlamda, “Bu süreç [RCS], kuantum sistemlerinin bilgi işlem yeteneklerinin altını çizme kapasitesi nedeniyle önemli bir araştırma konusudur” ifadelerini kullandı.

Google’ın Sycamore ve Çin’in Zuchongzhi ekipleri, dünyanın en gelişmiş kuantum bilgisayarlarını inşa etme konusunda kıyasıya bir rekabet içerisindedir.

Örnek vermek gerekirse, Google’ın Sycamore işlemcisi 2019’da bir rasgele devre örnekleme görevini 200 saniyede tamamlayarak dönemin referans ölçütü olmuştu. Bu görev, o tarihlerde dünyanın en hızlı süper bilgisayarı tarafından simüle edildiğinde yaklaşık 10 bin yıl sürecek bir işlem gerektiriyordu.

USTC’nin yeni kuantum bilgisayarı Zuchongzhi-3, Google’ın Ekim 2024’te duyurduğu sonuçlarla kıyaslandığında, 10’un katları üzerinden 6 kat daha iyi bir performans sergilediği belirtildi.

Uzmanlar, Zuchongzhi-3’ün dünyanın en güçlü süper bilgisayarını 10’un katları bakımından 15 kat aşan bir hesaplama gücüne sahip olduğunu ve bu durumun “kuantum bilgi işlemde yeni bir dönüm noktası” oluşturduğunu vurguluyor.

Ayrıca, bilim insanları, “Bu görevin, en güçlü klasik süper bilgisayar olan Frontier’de gerçekleştirilemeyeceği tahmin edilmektedir ve bu görevi tekrarlamak için yaklaşık 5,9×10⁹ yıl gerekecektir” bilgisini paylaştı.

Uzmanlar çalışmada, “Google’ın daha önce başardığından daha büyük ölçekli bir rasgele devre örneklemesini başarıyla gerçekleştirdik ve klasik ile kuantum hesaplama arasındaki farkı daha da açtık” ifadesine yer verdi.

Bilim insanları, bilgi işlemdeki bu gelişimin, işlemcinin üretim ve kablolama düzeninin optimize edilmesinin ardından gerçekleştiğini aktarıyor.

Son bulgular, kuantum bilgisayarlar için donanım geliştirme alanındaki ilerlemenin bir “kanıtı” olarak değerlendirilmekte ve bu ilerlemenin ilaç keşfi ve yapay zeka gibi alanlarda daha gelişmiş işlemcilere zemin hazırlayabileceği ifade edilmektedir.

Çalışmamız yalnızca kuantum hesaplamanın sınırlarını genişletmekle kalmıyor, aynı zamanda kuantum işlemcilerin karmaşık gerçek dünya zorluklarının çözümünde önemli bir rol oynamacağı yeni bir döneme kapı aralıyor.