1500 Yıllık Zincirlenmiş Kadın İskeleti Keşfi

Kudüs yakınlarında yapılan kazılarda, 1500 yıl öncesine ait zincirlenmiş insan kalıntılarının bir kadına ait olduğu belirlendi. Araştırmacılar bu bulguların, dini çileciliğin daha radikal biçimlerinin kadınlar tarafından da uygulandığını gösterdiğini ifade ediyor.

Kudüs’teki Eski Şehir’e yaklaşık 3 kilometre mesafedeki bir Bizans manastırında gerçekleştirilen kazılar sırasında çok sayıda erkek, kadın ve çocuğa ait iskeletler keşfedildi. Mezarlardan birinde zincirlere bağlı bir kişinin kemikleri bulundu. İki yıl önce yapılan açıklamada, İsrail Eski Eserler Kurumu bu bireyin erkek olduğunu belirtmişti.

Ancak, hakemli dergi Journal of Archaeological Science: Reports’ta yayımlanan yeni bir makale, bu durumu değiştiren bulgular ortaya koyuyor.

Hıristiyanlığın MS 380’de Roma İmparatorluğu’nun resmi dini haline gelmesiyle birlikte, fiziksel zevklerden kaçınmayı hedefleyen çilecilik akımı Avrupa ve Ortadoğu’ya yayıldı. Bu akımın daha radikal uygulamalarında bireyler kendilerini zincirle bağlayarak çeşitli cezalara tabi tutuyordu.

Çalışmanın yazarlarından Zubair ‘Adawi ve Kfir Arbiv, “Keşişler vücutlarına zarar veriyordu” diyerek bu uygulamaların ciddiyetine dikkat çekiyorlar.

Tanımlanan eziyet biçimleri arasında uzun süreli oruçlar, vücudun etrafına demir zincirlerin sarılması, vücudu kayalara bağlama, ağır yükler taşıma, kendini ayakta tutma ve uyanık kalma zorunluluğu, dar alanlara kapatılma gibi uygulamalar yer alıyordu.

Kadınların çilecilik eylemlerine katıldığı bilinse de, genellikle oruç ve meditasyon gibi daha hafif yöntemler benimsedikleri düşünülüyordu. Ancak Eski Şehir’de bulunan mezardaki kişinin kalıntıları, bu algının yanlış olabileceğini gösteriyor.

Bilim insanları, MS 5. yüzyıla ait bu kemikleri inceleyerek cinsiyeti belirlemeye çalıştı. Kalıntıların iyi korunmadığı göz önünde bulundurulduğunda, diş kalıntıları üzerinden cinsiyet analizi yapıldı.

Bu çalışma sayesinde, dişlerin üzerinde bir X kromozomu geninin varlığı saptanarak Y kromozomu genine rastlanmadı. Bu durum, mezarın sahibi olan kişinin yalnızca X kromozomuna sahip bir kadın olduğunu ortaya koyuyor.

Makalede “Bu bulgu, Bizans döneminde kendine eziyet etme ritüelinin yalnızca erkekler tarafından değil, kadınlar tarafından da gerçekleştirildiğine dair ilk kanıtı sunmaktadır,” denmektedir.

Weizmann Bilim Enstitüsü’nden çalışmanın diğer bir yazarı Elisabetta Boaretto, “Zincirler, kadının çileci kimliğinin ayrılmaz bir parçası olarak görülüyordu” ifadelerini kullanarak, “Gömülme süreci, onun çileci yaşamını onurlandırma ve ruhani bağlılığının ölüm sonrasında da tanınmasını sağlama amacı taşıyor olabilir,” şeklinde eklemelerde bulunuyor.

Araştırmacılar, kadının kilise sunağının altında kendisine ayrılan bir mezara gömüldüğünü belirtiyor.

İsrail Eski Eserler Kurumu’ndan Dr. Amit Re’em, erkeklerin baskın olduğu bu tür ritüelleri deneyimlemek isteyen kadınların, zaman zaman erkek kılığına girebileceklerini ifade ediyor.