Bilim insanları, asteroit Bennu’nun Dünya’ya çarpması halinde küresel bir kışın meydana geleceğini keşfetti.
NASA, 8 yıl içinde Dünya’ya çarpma riski yüzde 1,33 olan 2024 YR4 adlı asteroidi henüz keşfetmeden önce, gezegen için en tehlikeli uzay taşı Bennu olarak biliniyordu.
Geçtiğimiz hafta yayımlanan çığır açıcı bir çalışma, yaşamın temel bileşenlerini barındırdığı belirlenen Bennu’nun 500 metre çapındaki yapısıyla dikkat çekti. Karşılaştırma yapmak gerekirse, yaklaşık 66 milyon yıl önce Dünya’ya çarparak Dinozorlar Çağı’na son veren asteroit ise 10 kilometre büyüklüğündeydi.
Bennu’nun Dünya’ya çarpması durumunda yaşanabilecek olasılıklar, hakemli dergi Science Advances’ta 5 Şubat’ta yayımlanan çalışmada detaylandırıldı.
Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)
Araştırmacılar, Bennu benzeri orta büyüklükteki asteroitlerin yaklaşık her 100 bin ila 200 bin yılda bir Dünya’ya çarptığını ifade ediyor.
Yeni bulgulara göre, Bennu’nun Eylül 2182’de gezegene çarpma ihtimali 2 bin 700’de bir veya yüzde 0,037 olarak hesaplandı.
Bilim insanları, iklim modelleri kullanarak bilgisayar simülasyonlarıyla potansiyel çarpma etkilerini inceledi. Bu senaryoda, atmosfere büyük miktarlarda toz salınımı gerçekleşeceği öngörülüyor. Kötü senaryoda, 400 milyon ton tozun atmosfere karışması küresel bir kışa yol açabilir.
“Çarpışma kışı” olarak adlandırılan bu dönemde, sıcaklıklar ve yağış miktarları önemli ölçüde azalacak. Havaya yükselen toz parçacıkları güneş ışığını engelleyerek küresel sıcaklıklarda 4 dereceye kadar bir düşüş olması bekleniyor.
Çalışmanın sonuçlarına göre, yer yüzeyindeki buharlaşmanın azalmasıyla yağış oranı yüzde 15, ozon tabakası ise yüzde 32 oranında incelme gösterebilir.
Bilim insanları bu koşullar altında bitkilerin fotosentez yapmasının da zorlaşacağı ve Dünya’nın bir gıda kriziyle karşılaşabileceğini öngörüyor. Ekip, çarpmanın gerçekleştiği bölgelerde daha ağır etkilerin olabileceğine de dikkat çekiyor.
Pusan Ulusal Üniversitesi’nden Dr. Lan Dai, başyazarı olduğu çalışmayla ilgili olarak, “Sonuçlarımız, atmosferde 2 yıla kadar kalabilen toz parçacıklarının, çarpmanın ardından 4 yıldan fazla sürmesi muhtemel bir çarpışma kışına neden olabileceğini gösteriyor” diyor ve ekliyor:
Ani kış, bitkilerin büyümesine elverişsiz iklim koşulları sunarak kara ve deniz ekosistemlerinde fotosentezin başlangıçta yüzde 20-30 oranında azalmasına yol açabilir. Bu da muhtemelen küresel gıda güvenliğinde büyük aksaklıklara neden olacak.
Öte yandan, çarpma nedeniyle meydana gelen tozun demir açısından zengin olması durumunda okyanuslardaki bazı yosun türlerinin çoğalabileceği tahmin ediliyor. Araştırmacılar, bu yosunların karasal gıda üretimine alternatif sunabileceğini ancak deniz ekosistemlerinde bozulmalara yol açabileceğini belirtiyor.
Harvard Üniversitesi’nden Nadja Drabon, bu bulguların Dünya tarihindeki önceki çarpmaların etkileriyle tutarlı olduğunu ifade ediyor. Drabon, “Geçmişteki etkilerin çoğu daha büyük ve şiddetliydi” diyerek ekliyor:
Bu çalışma, “küçük” etkilerin
0 Comments