Yeni Tedaviyle Radyasyonun Zararları Azaltılacak!

Yeni bir araştırma, kanser tedavisini daha güvenli hale getirme ve olası bir nükleer savaş durumunda yaşam kurtarma potansiyeline sahip çığır açıcı bir tedavi geliştirmiştir. Bu çalışma, farelerin akut radyasyona maruz kaldıktan sonra yaşamlarını sürdürebilmesini sağlamıştır.

Nükleer serpinti gibi felaketlerde ortaya çıkan akut iyonlaştırıcı radyasyon, DNA’ya ciddi hasar vererek hücre bölünmesini durdurabilmekte ve vücudun bağışıklık sisteminin etkili bir şekilde çalışmasını engelleyebilmektedir.

Araştırmalar, bir nükleer savaş durumunda radyasyona maruz kalan ölümlerin, atom bombası patlamasının doğrudan yol açtığı ölümlerden daha fazla olabileceğini göstermektedir. Bu durum, patlamadan uzun bir süre sonra bile yüksek radyasyon seviyelerine maruz kalmanın, DNA hasarını ve toplu hücre ölümünü tetikleyerek bireyleri ve nesilleri tehdit edebilmesi ile ilişkilidir.

Yüksek radyasyon, bağırsakların iç yüzeyindeki hücrelerin parçalanmasına yol açarak gastrointestinal sendrom (GİS) olarak bilinen karmaşık bir hastalığa neden olabilmektedir. Özellikle pelvis ve abdominal bölgedeki tümörler için yüksek dozda radyoterapi gören hastalarda da GİS görülmektedir; ancak mevcut durumda bu duruma karşı koruma sağlayacak bir tedavi bulunmamaktadır.

Çinli araştırmacılar tarafından gerçekleştirilen ve hakemli dergi Cell Death and Differentiation‘da yayımlanan bu yeni çalışma, hücre ölümünü tetikleyen anahtar genlerin radyasyona maruz kalma durumunda nasıl tepki verdiğini ortaya koymuştur.

“İnterferon genlerinin uyarıcısı” (stimulator of interferon genes) olarak bilinen Sting, akut radyasyonun neden olduğu DNA hasarı karşısında hücre ölümünü teşvik etmektedir.

Araştırmacılar, farelerde Sting’in işlevini engellemenin, yüksek seviyede radyasyona maruz kaldıktan sonra hayatta kalma oranını yüzde 11’den yüzde 67’ye çıkardığını keşfetmiştir. Ayrıca, normal farelere kıyasla Sting’i devre dışı bırakılan farelerde daha az ciddi hasarların meydana geldiği belirlenmiştir.

Bilim insanları, çalışmalarıyla ilgili olarak şunları ifade ediyor:

Çalışmamız, Sting’in iyonlaştırıcı radyasyon aracılığıyla hücre ölümünü düzenlemedeki yeni bir yolunu ortaya çıkardı.

Geliştirilen analizler, Sting’i devre dışı bırakılan farelerde radyasyona maruz kalma sonrası hücre ölüm oranının yüzde 45’ten yüzde 12’ye düştüğünü göstermiştir.

Araştırmacılar, farelerin bağırsaklarında bulunan villus adlı küçük, kıl benzeri çıkıntıları incelemiştir. Sting’i susturulmuş farelerde villus yüksekliğinin, diğer farelere kıyasla yaklaşık 2,3 kat daha fazla olduğunu saptamışlardır. Bu bulgu, bu farelerin bağırsaklarının radyasyona karşı daha iyi bir direnç gösterdiğini göstermektedir.

Ayrıca, araştırmacılar bu bulguların, yüksek dozda iyonize radyasyona maruz kalınması veya tümör tedavisinde radyasyon uygulamalarının neden olduğu GİS kontrolüne yönelik yeni tedavi seçenekleri geliştirme potansiyeli taşıdığını belirtmektedir. Çalışmanın başyazarı Sun Yirong, China Science Daily’ye verdiği bir röportajda, bu bağlamda şu ifadeleri kullanmıştır:

Sting proteinlerine dair yeni keşifler, radyasyon hasarına karşı koruma sağlama, kanser radyoterapisini geliştirme ve kanser tedavisini iyileştirme açısından büyük bir potansiyel barındırmaktadır.