Microsoft, maddenin yeni bir fazına geçebilen bir malzeme kullanarak kuantum çipi geliştirdiğini duyurdu. Şirket, kuantum bilgisayar devrimini gerçekleştirmenin çok yakın olduğunu savunuyor.
Kuantum bilgisayarlar, klasik bilgisayarlarda kullanılan bitler yerine kuantum bitleri (kübit) kullanıyor. Klasik bitler yalnızca 0 veya 1 durumunda bulunabilse de, kuantum fiziği altında çalışan kübitler, birden fazla durumu aynı anda barındırarak işlem hızını büyük ölçüde artırıyor.
Dünya genelinde birçok şirket, bu ilerleyici teknolojiyi geliştirmek için yarışırken, kuantum bilgisayarların tıptan yapay zekaya kadar birçok alanda önemli sıçramalar yaratması bekleniyor.
Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)
Buna rağmen, kübitlerin çevresel koşullara karşı duyarlılığı ve kontrol edilebilme zorlukları, beklenen kuantum atılımının önündeki en büyük engeller arasında yer alıyor.
Bu karmaşık sorunlara çözümler ararken, Microsoft “topolojik kübit” adını verdiği yeni bir tür kübit geliştirdiği için önemli bir başarıya imza attı.
Yeni teknolojinin temelinde Majorana fermiyonu adı verilen bir atom altı parçacığı bulunuyor. Bu parçacıklar, kübitlerin karşılaştığı sorunlara karşı daha dayanıklıdır. Majorana fermiyonu ilk olarak 1930’lu yıllarda teorik olarak tanımlanmış, ancak fizikçiler bunu deneysel olarak bulup kontrol altına almayı başaramamıştı.
Microsoft, bu konu üzerinde 17 yıldır çalışıyor ve “dünyanın ilk topoiletkenini” geliştirmenin yanı sıra, kuantum bilgisayarları mümkün kılacak topolojik kübitleri üretmeyi başardı.
Önde gelen hakemli dergi Nature’da 19 Şubat’ta yayımlanan bulgularında, ekip indiyum arsenit (yarı iletken) ve alüminyumu (süperiletken) birleştirerek topoiletkeni oluşturduğunu açıkladı.
Klasik bilgisayarlarda çipler genellikle yarı iletkenlerden yapılırken, kuantum bilgisayarlarda süperiletken malzemeler tercih ediliyor. Microsoft’un yeni cihazı, neredeyse mutlak sıfıra kadar soğutulması ile Majorana fermiyonunun ortaya çıktığını bildiriyor.
Bilim insanları, maddeyi topolojik duruma getirme sürecinin en zorlu kısmı olduğunu belirtiyor. Microsoft ekibinden Jason Zander, “En zor kısım işin fiziğini çözmekti” diyerek şu ifadeleri kullanıyor:
Bunun için bir ders kitabı yok ve biz bunu icat etmek zorundaydık.
Majorana 1 adlı cihaz, yalnızca 8 kübit barındırıyor. Ancak Microsoft, bu çipin, 1 milyon kübit içeren çiplerin geliştirilmesinde kritik bir dönüm noktası teşkil ettiğini iddia ediyor.
Teknoloji ekibinin lideri Chetan Nayak, kuantum bilgisayarların geleceği hakkındaki görüşlerini şu şekilde ifade ediyor: “Biz bunu onlarca yıl değil, birkaç yıl içinde ulaşılacak bir şey olarak görüyoruz.”
NVIDIA CEO’su Jensen Huang, geçtiğimiz günlerde bu teknolojinin pratik kullanımının 20 yıl ileride olduğunu belirtirken, Google 5 yıl sonrayı işaret ederken, Aralık 2024’te tanıtılacak Willow çipi ile kübit sayısının artmasıyla bilgisayarın hata oranının azaldığını bildirmişti. Genelde, kübit sayısının artması sorunları da artırırken, bu gelişme kuantum teknolojisi açısından önemli bir aşama olarak değerlendiriliyor.
Majorana 1 de sektörde benzer bir heyecan yaratmış durumda. Harvard Üniversitesi’nden Philip Kim, topolojik kübitlerin kuantum bilgisayarların ilerlemesini hızlandırabileceğini ifade ediyor:
0 Comments