Vücudumuzda her gün milyarlarca hücre bölünür ya da hayata veda eder. Bu karmaşık süreçler, kan akışı, gıdaların sindirimi ve cildin yenilenmesi gibi fonksiyonları yönetirken, bazen bu hücreler kanser haline dönüşebiliyor.
Bilim insanları, kanser vakalarının yaş gruplarına göre değişim gösterdiğini ve erkeklerden kadınlara doğru kaydığını belirlerken, birçok soru hala cevapsız kalmaya devam ediyor.
Kansere dair 7 temel soruyu uzmanlara yönelten New York Times, bu sorulara verilen yanıtları okuyucularıyla paylaştı.
Neden tüm genetik mutasyonlar kansere yol açmıyor?
Geçmişte tüm kanserlerin genetik mutasyonlardan kaynaklandığı düşünülüyordu. Ancak günümüzde tümörlerin tek nedeninin bu olmayacağı anlaşıldı.
Daha önce göz ardı edilen epigenetik değişikliklerin kanser üzerinde büyük bir rol oynadığı belirlendi. DNA dizisinde bir değişim olmadan gerçekleşen bu değişikliklerin nedenleri tam olarak bilinmemekle birlikte, yaşlanma, beslenme alışkanlıkları, çevresel etkiler ve kronik enflamasyon potansiyel etkenler arasında sayılmaktadır.
Çevre kirliliği ve mikroplastikler kansere yol açar mı?
Uzun bir süredir asbest ve radon gibi kimyasalların yanı sıra sigara ve alkolde bulunan maddelerin kanser riski taşıdığı biliniyor. Son yıllarda hava kirliliği, mikroplastikler ve “sonsuz kimyasallar” olarak adlandırılan perfloroalkil ve polifloroalkil maddeler (PFAS) de dikkat çekiyor.
Uzmanlar, bu maddelerin kansere neden olabileceğini ancak bu süreçlerin tam olarak ne zaman ve nasıl gerçekleştiği ile ilgili daha fazla bilgiye ihtiyaç duyduklarını vurguluyor. Özellikle hava kirliliği, diğer faktörlere göre kanser riski yaratma potansiyeli açısından daha çok öne çıkıyor.
Enflamasyon nasıl etkili oluyor?
Bilim insanları, çevresel kirlilik ve kimyasal etkileşimlerin genetik mutasyonlara yol açma biçimlerini inceledi. İltihaplı süreçlerle ilişkilendirilerek DNA’ya doğrudan zarar vermek yerine, enflamasyonun risk faktörlerini artırdığı gösterildi.
Örneğin, sağlıksız bir beslenme alışkanlığı kronik enflamasyonu tetikleyebilir ve bu da kolon ve pankreas kanserlerine yol açabilir. Ayrıca, zaten mutasyona uğramış hücrelerde de enflamasyon önemli bir etki sağlamaktadır. İnce partikül maddeler (PM2.5) akciğerlere ulaşarak burada enflamasyona yol açarken, mutasyona uğramış olmalarına rağmen bu hücreler tümörleşebilmektedir.
Tümörler nasıl kontrolsüzce büyüyor?
Uzmanlar, tümörlerde kanser hücrelerinin yanı sıra normal hücrelerin de bulunduğunu ve bu hücrelerin büyümeyi desteklediğini belirtiyor. Yaralanma ya da enfeksiyon durumlarında harekete geçen bağışıklık hücreleri, bu hücrelerden bir kısmını oluşturuyor.
Tümörlerin metastaz yapma süreçleri hakkında hala birçok bilinmezlik var. Ancak yeni araştırmalar, tümörlerdeki ölü veya ölmekte olan hücrelerin bu süreci kolaylaştırıcı bir rol oynadığını göstermiştir.
0 Comments