Bilim insanları, asteroit Bennu’nun Dünya’ya çarpması halinde büyük ölçekli bir kış olacağına dair kanıtlar ortaya koydu.
Nasa, 8 yıl içinde Dünya’ya çarpma ihtimali yüzde 1,33 olarak belirlenen 2024 YR4 isimli asteroidi keşfedene kadar, gezegen için en tehlikeli uzay cismi olarak Bennu’yu işaret ediyordu.
Geçtiğimiz hafta yayımlanan önemli bir çalışmada, yaşamın temel yapı taşlarını barındıran Bennu’nun 500 metre çapında, ortalama büyüklüğe sahip bir asteroit olduğu belirtildi. Karşılaştırmak gerekirse, 66 milyon yıl önce gezegene çarparak Dinozorlar Çağı’nı sona erdiren asteroit ise yaklaşık 10 kilometre çapındaydı.
5 Şubat’ta hakemli dergi Science Advances’da yayımlanan çalışmada, Bennu’nun olasılıklar dahilinde Dünya’ya çarptığı takdirde meydana gelecek durumlar hesaplandı.
Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)
Bilim insanları, Bennu gibi orta boyutlardaki asteroitlerin yaklaşık olarak her 100 bin ila 200 bin yılda bir Dünya’ya çarptığını ifade ediyor.
Yeni çalışmaya göre, Bennu’nun Eylül 2182’de gezegene çarpma olasılığı 2 bin 700’de bir ya da yüzde 0,037 olarak belirlenmiştir.
Yapılan araştırmalarda, bilim insanları çarpışmanın olası etkilerini simülasyonlarla inceledi. Atmosfere büyük miktarlarda toz salınımı olacağı ortaya kondu. En kötü senaryoda, 400 milyon ton tozun atmosfere karışarak küresel bir soğuma oluşturacağı tespit edildi.
“Çarpışma kışı” olarak adlandırılan bu süreçte, sıcaklıkların düşmesi, güneş ışığının azalması ve yağış oranlarının da etkilenmesi öngörülüyor. Yükselen tozların güneş ışığını blokaj ederek küresel sıcaklıklarda 4 dereceye kadar bir azalmaya yol açması bekleniyor.
Ayrıca, arazide buharlaşmanın azalmasıyla yağış miktarının yüzde 15 oranında düşmesi ve ozon tabakasının da yüzde 32’ye kadar incelmesi muhtemel görünüyor.
Bilim insanları, bu koşulların bitkilerin fotosentez yapma yeteneğini engelleyerek, Dünya’nın gıda güvenliğinde büyük bir krizle karşılaşabileceğini öngörüyor.
Ekip ayrıca, çarpmanın meydana geldiği bölgedeki etkilerin daha karmaşık olması ihtimalinin altını çiziyor.
Güney Kore’deki Pusan Ulusal Üniversitesi’nden Dr. Lan Dai, başyazarı olduğu çalışma ile ilgili olarak, “Sonuçlarımız, atmosferde 2 yıla kadar kalabilen toz parçacıklarının, çarpışmanın ardından 4 yıldan fazla bir süre boyunca küresel bir ‘çarpışma kışına’ neden olabileceğini gösteriyor” şeklinde açıklamada bulundu.
Ani kış, bitkilere elverişsiz iklim koşulları oluşturarak kara ve deniz ekosistemlerinde fotosentezin başlangıçta yüzde 20-30 oranında azalmasına yol açabilir. Bu da muhtemelen küresel gıda güvenliğinde büyük aksaklıklara neden olacak.
Diğer taraftan, çarpma ile ortaya çıkan tozun demir açısından zengin olması durumunda, okyanuslarda bazı yosun türlerinin büyüyeceği tahmin ediliyor. Araştırmacılar, bu yosunların karasal gıda üretimine alternatif oluşturabileceğini öngörmekte. Fakat aynı zamanda deniz ekosistemlerinde dengesizlikler yaratabileceği belirtiliyor.
Harvard Üniversitesi Yer ve Gezegen Bilimleri bölümünden Nadja Drabon, elde edilen bulguların, Dünya tarihindeki geçmiş çarpmaların etkileriyle uyumlu olduğunu ifade
0 Comments