Norveç’teki ağaç ve çalıların gövdelerinde ortaya çıkan mavi halkalar, 1800’lerin sonlarına tarihlenen bir soğuk döneme işaret ediyor. Ancak bilim insanları, bu iklim olayıyla ilgili kesin bir neden belirlemiş değil.
Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)
Araştırmacıların, Orta ve Güney Amerika’daki volkanik patlamaların, 1877 ile 1902 arasında Norveç’te yaşanan soğuk yazlara neden olarak İskandinav ağaç ve çalılarında mavi halkaların oluşumuna katkıda bulunmuş olabileceği düşünülüyor.
Frontiers in Plant Science dergisinde yayımlanan yeni bir çalışmada, Norveç’in kuzeyindeki Iškoras Dağı’nda bulunan 25 sarıçam ağacı ve 54 ardıç çalısının örnekleri incelendi.
Bu örnekler, soğuk iklim nedeniyle büyümekte zorluk çeken yılları temsil eden birkaç belirgin “mavi halka” içeriyordu.
Ağaçlar, sağlıklı bir büyüme için yıl içinde sıcak dönemlere gereksinim duyar. Bu dönemler olmadan hücre duvarları katılaşmaz. Eğer belirli bir yılda ağaçlarda büyüyen hücreler katılaşmazsa, ahşap örnekleri boya ile işlendiğinde “mavi halkalar” meydana gelir.
Ağaçlar ve çalılar yüzlerce yıl süresince yaşadıkları için, mavi halkalarının incelenmesi araştırmacılara soğuk yazları tespit etme fırsatı sunuyor.
Polonya’daki Adam Mickiewicz Üniversitesi’nden çalışmanın ortak yazarı Agata Buchwal, “Mavi halkalar, tamamlanmamış büyüme halkalarına benziyor ve büyüme mevsimindeki soğuk koşullarla ilişkilendiriliyor,” ifadelerini kullandı. Araştırmacılar, incelenen ağaçlarda mavi halkaların 1902 ile 1877 arasında yaygın olarak bulunduğunu belirtti.
Çam ağaçlarında yaklaşık yüzde 96 ve ardıç çalılarında yüzde 70 oranında 1902’den kalma, ağaçların yüzde 84’ünde ve çalıların yüzde 36’sında ise 1877’den kalma mavi halkalar tespit edildi.
Buchwal’a göre, “Genel olarak çalılarda ağaçlardan daha fazla mavi halka bulduk. Çalıların soğuma olaylarına ağaçlardan daha fazla uyum sağladığı görülüyor ve bu da belki de onların daha kuzeyde bulunmalarının nedenidir.” açıklamasında bulundu.
Soğuk dönemlerin ağaçlar üzerindeki olumsuz etkileri, zamanla onları “mekanik hasara veya hastalığa daha duyarlı” hale getirebilir. Araştırmacılar bu duruma dikkat çekiyor.
Önceki çalışmalarda, İskandinavya’daki 1902 yılı soğuk hava dalgasının Karayipler’deki Pelée Dağı’nın volkanik patlamasıyla ilişkilendirildiği belirtilmişti.
Ayrıca, bazı araştırmalarda 1877’deki soğuk Norveç yazı ile Ekvador’daki Cotopaxi volkanının patlaması arasında bağlantılar kurulmuştu. Ancak bilim insanları, bu yılki sıcaklıklarla volkanik patlama arasında “başka bir delil olmadığını” ifade ediyor.
Bilim insanları, “1902 yılı soğuk haziranı,
0 Comments