Alfa erkek babunların, dişileri koruma çabalarının onları strese soktuğu belirlendi. Bu stresin, yaşam süreleri üzerinde olumsuz bir etkisi olabileceği düşünülüyor.
Daha önceki araştırmalarda, babun gruplarına liderlik eden alfa erkeklerin diğer erkeklerden daha yüksek stres seviyelerine sahip oldukları saptanmıştı. Ancak bu stresin neden kaynaklandığı netlik kazanamamıştı.
Duke ve Stony Brook üniversitelerinden bilim insanları, bu konudaki bilinmezliği gidermek amacıyla yeni bir çalışma gerçekleştirdi.
Kenya’daki Amboseli Babun Araştırma Projesi çerçevesinde, 204 erkek babunun 14 yıllık davranış verileri incelendi. Ayrıca, hayvanların hormon düzeylerini belirlemek amacıyla dışkı örnekleri analiz edildi.
Proceedings of the Royal Society B dergisinde 22 Ocak’ta yayımlanan çalışma, alfa babunların glukokortikoid hormonunu diğer erkeklerden yüzde 6 daha fazla salgıladığını ortaya koydu.
Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)
Daha önceki araştırmalarda yüksek hormon seviyelerinin, zorlu durumlarda enerji seviyesini artırmak amacıyla salındığı gözlemlenmişti.
Çalışmanın başındaki isim Susan Alberts, insanların da benzer stres tepkilerini maraton koşmak ya da toplantıya geç kalmak gibi durumlarda ortaya koyduğunu vurguluyor.
Alberts ve ekip, daha önceki çalışmalarda gözlemlenemeyen bir durumu da keşfetti: Alfa erkeklerde T3 adı verilen tiroid hormonu seviyeleri düştü. Bilim insanları bunun, alfa erkeklerin alınan kalorilerden fazlasını yaktığını gösterdiğini ifade ediyor.
Uzun süredir babunlar üzerine çalışan ve araştırmada yer alan Laurence Gesquiere, “Alfa olmanın enerji açısından bazı önemli sonuçları ortaya çıkıyor” diyerek bu durumu değerlendirdi.
Fakat, stres ve enerji kaybının dikkat çekici bir şekilde kavgalardan kaynaklanmadığı belirlendi. Stres ve tiroid hormonlarının, alfa erkeklerin diğer babunlarla ne kadar sıklıkla savaştığıyla bağlantılı olmadığı gözlemlendi.
Gesquiere, bu bulgunun beklenmedik olduğunu ifade ederken, araştırmacılar kavgalara verilen tepkinin ya çok kısa sürdüğünü ya da önemsiz kaldığını öne sürdü.
Aynı zamanda alfa erkeklerin zirvede olduklarında, eskisi kadar saldırgan davranmalarına gerek kalmadığı da bir diğer açıklama olarak öne sürüldü. Alfalar, sadece kaşlarını kaldırarak ya da diş göstermeyle rakipleri korkutabiliyor.
Bilim insanları, alfa erkeklerin dişilerini korumak ve izlemek için harcadıkları zamanın bu bulguların arkasında yattığını düşünüyor. Ekip, stres ve tiroid hormonlarının alfa erkeklerin dişilere harcadıkları zaman ile doğrudan ilişkili olduğunu keşfetti. Alberts, bu durumu şöyle ifade ediyor:
Esasen bir hak iddia ediyorlar; diğer erkeklerin erişimini engelliyorlar.
Araştırmacı, alfa erkeklerin dişileri kontrol etmeye harcadıkları zamanın, diğer ihtiyaçlarını sıklıkla kesintiye uğrattığını belirtiyor.
Örneğin, bir alfa babun yiyecek aramaya başladığında, dişisi uzaklaştığında o da onu takip etmek zorunda kalıyor. Alberts, bunun oldukça sık gerçekleştiğini vurguluyor.
Araştırmacılar makalelerinde, yüksek rütbenin erkeklere çiftleşme ve yavru sayısı bakımından fayda sağladığını, ancak bu durumun aynı zamanda belirli maliyetler de getirdiğini ifade ediyor.
Daha önceki araştırmalar, stresin babunların yaşlanma sürecini hızlandırdığı ve genel yaşam sürelerini kısaltabileceğini göstermişti.
0 Comments