Bilim insanları, James Webb Uzay Teleskobu (JWST) sayesinde “evreni kıran problem” olarak adlandırılan durumu çözme yolunda önemli bir adım attıklarını belirtiyor. Yapılan araştırmalar sonucunda, evrenin erken dönemlerine ait gizemli kırmızı noktaların kara deliklerden kaynaklanabileceği keşfedildi.
NASA, ESA ve Kanada Uzay Ajansı’nın işbirliğiyle geliştirilen JWST, 2022 yılında evrenin ilk dönemlerinden gelen çok sayıda kırmızı nokta gözlemlemişti.
Standart model çerçevesinde, yaklaşık 13,8 milyar yıl önce meydana gelen Büyük Patlama’nın ardından gelen 1,5 milyar yıl süresince bu kırmızı noktaların galaksilerdeki yıldızlardan kaynaklandığı düşünülüyordu. Bazı kırmızı noktaların evrenin oluşumundan yalnızca 500 milyon yıl sonra şekillendiği tespit edilmiştir.
Fakat o dönemde galaksilerin, bu küçük kırmızı noktaları üretebilmesi için oldukça büyük bir yapı içerisinde yer alması gerektiği ifade ediliyor. Evrenin bebeklik döneminde böyle bir durumun nasıl gerçekleştiğine dair belirsizlikler bulunurken, bazı bilim insanları kozmolojinin “çöktüğünü” ileri sürüyordu.
Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)
JWST’nin küçük kırmızı nokta gözlemlerine dair bugüne kadarki en kapsamlı veri setini oluşturan araştırmacılar, bu durumu açıklığa kavuşturmuş gibi görünüyor. Uzmanlar, gözlemlenen galaksilerin yaklaşık yüzde 70’indeki gazın saniyede 1000 kilometre hızla döndüğünü tespit etti. Elde edilen bu veriler, galaksilerin merkezlerinde bulunan süper kütleli kara deliklerin etrafındaki yığılma disklerine işaret ediyor.
Kara deliklerin çevresindeki toz, gaz ve parçacıklardan oluşan ve hızla dönen bu kütlelere yığılma diski deniliyor.
Küçük kırmızı noktaların sayısı, Büyük Patlama’dan 1,5 milyar yıl sonra ciddi bir düşüş göstermektedir. (Colby College)
Amerikan Astronomi Topluluğu’nun düzenlediği 245. toplantıda sunulan bulgular, küçük kırmızı noktaların çoğunun galaksilerdeki yıldızlardan kaynaklanmadığını, bu noktaların kara deliklerin etrafındaki disklerden kaynaklandığını gösteriyor.
Çalışmanın başyazarı Dale Kocevski, ABD’deki Colby College’dan şu ifadeleri kullanıyor:
Bu küçük kırmızı noktaların doğası ve ışıklarının kara delikler tarafından kontrol edilip edilmediğini belirlemek için ciddi bir araştırma yapıldı.
Bazı galaksilerin merkezindeki aktif galaksi çekirdekleri, diskteki maddelerin kara deliklere düşmesi sonucu yayılan ışık nedeniyle olağanüstü bir parlaklık sergileyebiliyor. Araştırmacılar, kırmızı noktaların bu aktif galaksi çekirdeklerinden kaynaklandığını ifade ediyor.
Austin Teksas Üniversitesi’nden Anthony Taylor, çalışmayla ilgili olarak “Evreni kıran problem işte böyle çözülür” şeklinde yorumda bulunuyor. NASA tarafından yapılan açıklamada ise, “Manşetlerin aksine,
0 Comments