Bilim insanları, James Webb Uzay Teleskobu’nu (JWST) kullanarak “evreni kıran problemi” çözdüklerini iddia ediyor. Yapılan çalışmalar sonucunda evrenin ilk dönemlerine ait gizemli kırmızı noktaların, kara deliklerden kaynaklanabileceği belirlendi.
NASA, ESA ve Kanada Uzay Ajansı’nın işbirliğiyle geliştirilmiş olan JWST, 2022 yılında evrenin ilk dönemlerine ait birçok kırmızı nokta gözlemi gerçekleştirmişti.
Standart kozmolojik modele göre, yaklaşık 13.8 milyar yıl önce meydana gelen Büyük Patlama’dan sonra 1.5 milyar yıl süresince takip edilen bu kırmızı noktaların, galaksilerdeki yıldızlardan geldiği düşünülüyordu. Bazıları bu gözlemlerin, evrenin oluşumundan yalnızca 500 milyon yıl sonra gerçekleştiğini belirtmiştir.
Fakat bu dönemde galaksilerin, küçük kırmızı noktaları üretebilmesi için olağanüstü bir büyüklüğe ulaşması gerektiği vurgulanıyordu. Evrenin bebeklik çağında böyle bir durumun nasıl olabileceği belirsizliğini korurken, bazı bilim insanları kozmolojinin “çöktüğünü” öne sürüyordu.
Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)
JWST’nin küçük kırmızı nokta gözlemlerine dair şimdiye kadarki en kapsamlı veri setini analiz eden araştırmacılar, bu gizemi çözmeye yakın görünüyor.
Gökbilimciler, gözlemlenen kırmızı noktaların bulunduğu galaksilerin yaklaşık %70’inde gazın saniyede 1000 kilometre hızla döndüğünü keşfetti. Bu bulgular, galaksilerin merkezindeki süper kütleli kara deliklerin etrafındaki yığılma disklerine işaret ediyor.
Kara deliklerin etrafındaki toz, gaz ve parçacıklardan oluşan ve hızla dönen bu kütleler yığılma diski olarak adlandırılmaktadır.
Küçük kırmızı noktaların sayısı, Büyük Patlama’dan 1.5 milyar yıl sonra ciddi bir düşüşe geçiyor (Colby College)
Amerikan Astronomi Topluluğu’nun 245. toplantısında sunulan bulgular, küçük kırmızı noktaların büyük bir kısmının, yıldızlardan değil, kara deliklerin çevresindeki disklerden kaynaklandığını göstermekte.
Colby College’ta çalışan ve araştırmanın baş yazarı olan Dale Kocevski, bu küçük kırmızı noktaların doğası ve ışıklarının kara delikler tarafından kontrol edilip edilmediğini anlamak için çok sayıda çalışma yapıldığını belirtiyor.
Bağlantılı galaksi çekirdekleri, disklerdeki maddelerin kara deliklere düşmesiyle oluşan parlak ışık sayesinde yüksek bir parlaklık sergileyebiliyor.
Araştırmacılar, elde edilen verilerin kırmızı noktaların bu aktif galaksi çekirdeklerinden kaynaklandığını öne sürdüklerini ifade ediyor.
Austin Teksas Üniversitesi’nden Anthony Taylor, bu çalışma ile ilgili olarak “Evreni kıran problem işte böyle çözüldü” diyor. NASA ise, yaptığı açıklamada “Manşetlerin aksine, kozmoloji çökmedi” ifadesini kullanıyor.
0 Comments