Acil Uçak İnişi: Herkes Başarabilir Mi?

Eğer seyahat ettiğiniz uçağı acil durumda başarıyla indirebileceğinizi düşünüyorsanız, yalnız olmadığınızı belirtmek gerekir.

2023 yılında gerçekleştirilen bir anket, ABD’deki katılımcıların neredeyse üçte ikisinin hiç havacılık deneyimi olmamasına rağmen bir yolcu uçağını indirme yeteneğine sahip olduklarını ileri sürdüğünü ortaya koyuyor.

Bu ankette, erkeklerin kendine olan güven oranı yaklaşık yüzde 50 iken, kadınlarda bu oran yüzde 20 düzeyinde kaydedildi.

Kendine “çok güvenen” erkeklerin oranı yüzde 20, kadınlarda ise bu oran yüzde 7 olarak belirlendi. Diğer yandan, “pek veya hiç güvenmeyen” erkeklerin oranı yüzde 46, kadınlar arasında ise bu oran yüzde 71 olarak kaydedildi.

Ayrıca, acil durumda uçak indirip indiremeyeceğine dair “emin olmayan” kişilerin oranları erkeklerde yüzde 9, kadınlarda yüzde 10 olarak saptandı.

Uzmanlar, ama bir yolcu uçağını indirmenin aslında gösterebileceği kadar basit olmadığını vurgulamaktadır.

Deneyimsiz bir yolcunun acil durumlarda uçağı başarıyla indirdiği örnekler nadir görülse de, Griffith Üniversitesi’nde havacılık alanında çalışan bilim insanları, bu tür durumların çoğunlukla küçük uçaklarla gerçekleştiğini ifade ediyorlar.

Büyük yolcu uçakları, genellikle otomatik pilotlar aracılığıyla kontrol ediliyor. Ancak uçak kullanımının en zorlu aşamaları olan iniş ve kalkış süreçlerinde pilotlar, aracı manuel olarak yönetmektedirler. Bu iki aşamada otomatik pilot kullanımı oldukça nadir bir durum olarak değerlendirilmektedir.

Kalkış sırasında uçağın yeterli kaldırma kuvvetini oluşturabilmesi için hız kazanması gereklidir ve pilot, kalkış hızına ulaşana kadar birden fazla gösterge ile ilgilenmektedir.

İniş esnasında ise pilot, uygun hızı korumakla birlikte vites ve flap ayarlarını düzenlemeli, hava trafiği kurallarına uymalı ve trafik kontrolü ile iletişimde bulunmalıdır.

Griffith Üniversitesi uzmanları, “Uçak piste yaklaşırken pilot, yüksekliği doğru bir şekilde değerlendirmeli, gücü azaltmalı, alçalma oranını ayarlamalı ve uçağın doğru alana inmesini sağlamalıdır” ifadelerini kullanıyor:

Uçak yere değdikten sonra, pistin sonuna gelmeden aracı tamamen durdurmak için frenleri kullanarak itiş gücünü tersine çevirirler. Tüm bu işlemler sadece birkaç dakika içinde gerçekleştirilmektedir.

Uzmanlar, tüm bu aşamaların uzun bir eğitim süreci sonucu mümkün olduğunu vurgularken, tecrübesiz bir birey için bir uçağı indirme girişiminin son derece zorlu olduğunu belirtiyorlar.

Pilotlar, uçuşa hazırlık, aerodinamik, uçuş güvenliği, meteoroloji ve navigasyon gibi pek çok alanda eğitim almakta, ardından bir eğitmen eşliğinde uçağı kontrol etmeyi, kaldırmayı ve indirmeyi öğrenmektedir.

Bu pratik eğitim süreci genellikle 40 ila 60 saat arasında değişmektedir. Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü’ne göre, havayollarında görev almak isteyen bireyler ortalama 18 ay süren bir eğitim sürecine tabidir.

Uzmanlar, pilotların kullanacakları uçak tipi doğrultusunda farklı eğitimler almaları gerektiğini de hatırlatıyor. Griffith Üniversitesi ekibi, tüm bu nedenlerden ötürü şu ifadeleri kullanıyor:

Eğer uçuşun temellerini öğrenmediyseniz, hava trafik kontrolünün yardımı olmadan bir yolcu uçağını başarılı bir biçimde indirme şansınız son derece düşük.