NASA astronotlarının Apollo Ay inişleri sırasında topladıkları Ay taşı örnekleri, ilginç bir şekilde çalınma veya kaybolma olaylarına maruz kalıyor. İrlanda’da yakın zamanda yayımlanan belgeler, yıllar önce kaybolan bir Ay kayasının trajik hikayesini daha önce bilinmeyen ayrıntılarla gün yüzüne çıkardı.
Dublin Ulusal Arşivleri’nde ortaya çıkan belgeler, ABD’nin İrlanda’ya diplomatik bir hediye olarak sunduğu Ay taşlarından birinin 1977 yılında Dunsink Gözlemevi’ndeki bir yangında kaybolduğunu ortaya koyuyor. İrlanda’nın Apollo 11 sergisine dair bilgiler zaten uzun süredir biliniyordu; ancak PA Haber Ajansı’nın eriştiği yeni raporlar, hikayeye dair daha detaylı bilgiler sunuyor.
1969 yılında Apollo 11 görevinde elde edilen Ay örneği, 1970 yılında ABD Büyükelçisi John DJ Moore tarafından İrlanda Cumhurbaşkanı Éamon de Valera’ya hediye edilmişti. Yeni belgeler, İrlandalı yetkililerin bu değerli eserle ne yapacakları konusunda kararsız kaldıklarını ve bu nedenle eserin üç yıl boyunca bir bodrumda bekletildiğini gösteriyor.
ABD’nin Apollo 17 ile gerçekleştirdiği son Ay inişinin ardından, 1973 yılında İrlanda’ya bir Ay taşı daha bağışlama kararı alındığında, İrlanda hükümeti ilk kayayı sergilemek üzere harekete geçti. PA’nın haberine göre belgede, “ABD Hükümeti tarafından ikinci bir hediye yapılacağı öğrenildiğinde, ilk Ay taşının Dunsink’e verilmesine karar verildi ve bu durumun bir utanç yaratabileceği düşünülmekteydi.” ifadeleri yer alıyor.
İkinci örnek bugün hala güvende bulunuyor. Ancak ilk kaya, 1977 yılında İrlanda’daki astronomik gözlemevinde meydana gelen kazara bir yangında kayboldu.
Tam 517 kayıp…
NASA’nın 2011’de gerçekleştirdiği bir denetim, 1970 ile Haziran 2010 arasında en az 517 “astromalzeme örneğinin” kaybolduğunu ya da çalındığını ortaya koydu. Bu kayıplar arasında yüzlerce Ay örneği de bulunuyor. Raporda, “NASA, Ay taşları ve diğer astromalzemeler için vermiş olduğu ödünç işlemleri üzerinde yeterli bir kontrollere sahip değil, bu da bu eşsiz kaynakların kaybolma riskini artırmaktadır.” denilerek dikkat çekildi.
0 Comments