Kılıç Dişlerin Evrimser Sırları Ortaya Çıktı!

Bilim insanları, tarih boyunca farklı hayvan türlerinde kılıç dişlerin neden evrimleştiğini araştırdı.

En bilinen örneği smilodon, yani kılıç dişli kaplan olan bu dişler, uzun ve keskin yapılarıyla dikkat çekiyor.

Bu kavisli dişlerin en az beş farklı memeli türü boyunca evrimleştiği saptandı. Kılıç dişli yırtıcıların fosillerine Amerika, Avrupa ve Asya’da rastlandı.

Bilinen ilk kılıç dişli dişlerin tarihi 270 milyon yıl öncesine dayanıyor; bu dişler, dinozorlardan bile eski. Yaklaşık 10 bin yıl önce yok olan smilodon, bu tür dişlerin son örneği olarak tarihe geçti.

Birleşik Krallık’taki Bristol Üniversitesi’nden Tahlia Pollock ve ekibi, memelilerin bu dişlerin neden sürekli geliştiğine dair bir araştırma gerçekleştirdi.

Çalışma, hakemli dergi Current Biology’de 9 Ocak’ta yayımladı. Ekip, 25’i kılıç dişli olmak üzere toplamda 95 etçil memeli türüne ait dişlerin üç boyutlu kopyalarını oluşturdu.

Dişlerin ısırma ve delme yeteneklerini ölçmek için jelatin bloklarda testler yapıldı. Ayrıca bilgisayar simülasyonlarıyla dişlerin hangi noktalarında gerilimin daha yoğun olacağı belirlendi.

Kılıç dişinin, bir bloğu delme işlemi sırasında diğer dişlerin yarısı kadar enerji harcadığı gözlemlendi.

Daha sonra farklı şekillerdeki kılıç dişlerin performansları değerlendirildi. İnce dişlerin, daha yumuşak ama ulaşılması zor avları parçalamakta daha etkili olduğu belirlendi.

Bununla birlikte, daha sağlam dişlerin avlarını kıskaca alan hayvanlarda daha iyi işlev gördüğü düşünülmekte. Bu durum, dişlerin kırılmasını önlemede önemli bir etkiye sahip olabilir.

Pollock, “Bu dişler, muhtemelen delme amacı için en uygun tasarıma sahip olduğu için tekrar tekrar ortaya çıktı.” ifadesini kullanarak, kılıç dişlerin kırılganlığına da dikkat çekiyor:

Çok iyi deliyorlar ama bu aynı zamanda biraz kırılgan oldukları anlamına da geliyor.

Örneğin bazı smilodon fosillerinde dişlerin kırıldığı gözlemlenmiştir.

Araştırma, kılıç dişlerin sağladığı avantajları ortaya koyarken, bu dişlere sahip hayvanların soylarının neden tükendiği sorusunu da gündeme getiriyor.

Bilim insanları, kılıç dişlerin küçük hayvanların avlanmasında etkisiz kalmasına dikkat çekmekte. İnce ve kavisli dişler, yalnızca birkaç av türü için yararlı olabilir.

Ayrıca iklim değişikliği ve insanların etkisi altında büyük hayvanların (örn. mamutlar) ortadan kalkması, bu dişlerin işlevsizleşmesine neden olmuş olabilir.

Araştırmacılar, aynı zamanda kılıç dişlerin tavşan gibi küçük hayvanları avlarken kırılma riskinin yüksek olduğunu düşünmektedir.

Des Moines Üniversitesi’nden çalışmada yer almayan Julie Meachen, kılıç diş morfolojisinin günümüzde neden tekrar evrimleşmediğine dair görüşlerinde şu ifadeyi ekliyor:

Megafaunaya sahip değiliz. Ortada av yok.