Yapılan yeni bir araştırma, uyku sırasında göz bebeği boyutunun, beynin anıları yeniden işlerken ve pekiştirirken önemli bir gösterge olabileceğini ortaya koyuyor. Özellikle, gözbebeğinin küçülmesinin yeni anıların tekrarlandığını, genişlemesinin ise geçmişte öğrenilen anıların yeniden yaşandığını gösterdiği belirtiliyor.
Çarşamba günü Nature adlı akademik dergide yayımlanan çalışmada, gözbebeği büyüklüğünün beynin kalıcı ve sağlam anılar oluşturma süreçlerini anlamada kritik bir rol üstlendiği ifade ediliyor.
ABD’deki Cornell Üniversitesi’nden bilim insanları, fareler üzerinde gerçekleştirdikleri deneyde, hayvanların beyinlerine elektrotlar yerleştirerek gözlerini izleyen kameralar kullanıldı.
Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)
Bilim insanları, beynin bu iki uyku alt evresini ayırt edebilme yeteneğinin “yıkıcı unutma”yı, yani bir anının diğerinin zararına güçlenmesini önlemede kritik olduğunu vurguladı.
Deney sırasında farelere labirentte su ya da kurabiye gibi ödüller toplama görevleri öğretildi. Gözlerdeki değişiklikleri takip etmek amacıyla hayvanların gözlerinin önüne yerleştirilen kameralarla birlikte beyin elektrotları kullanıldı.
Bir fare yeni bir görevi öğrenip uykuya daldığında, beyin aktivitesi elektrotlar aracılığıyla ve gözbebekleri kameralarla kaydedildi.
Araştırmacılar, hafızanın güçlendirilmesinin gözlerin hızlı hareket etmediği REM dışı uykuda gerçekleştiğini tespit etti. Bu evre, rüya gördüğümüz zaman dilimidir.
Çalışmanın ortak yazarı Azahara Oliva, “Bu anlar, insanlar tarafından fark edilemeyecek kadar kısa, 100 milisaniye gibi zaman dilimleri” açıklamasında bulundu.
Araştırma, bilim insanlarına beynin uyku sırasında hızlı ve kısa hafıza taramalarını nasıl organize ettiğini anlamalarında yardımcı oluyor.
Başka bir açıdan, yeni bilgilerin, mevcut eski bilgilerle karışmadan nasıl işlendiğine dair ipuçları sunuyor.
Elde edilen bulgular, farelerde bulunan uyku yapısının daha çeşitli olduğunu ve insanların gözlemlediği aşamalara daha benzer olduğunu gösteriyor.
Farelerin uykusunu farklı zamanlarda keserek ve öğrenilen görevleri hatırlama yeteneklerini test ederek süreç hakkında daha fazla bilgi edinildi.
Bir fare REM dışı uykunun belirli bir aşamasına geçtiğinde, gözbebeğinin küçüldüğü ve beynin kısa süre önce öğrenilen görevleri tekrarladığı tespit edildi.
Çalışmada, “Tersine, gözbebeği genişlediğinde geçmiş anılar tekrar oynatılıp entegre ediliyor” ifadesine yer verildi.
Dr. Oliva, “Yeni öğrenmeler ve eski bilgiler arasında sürekli bir dolaşım söz konusu, bu süreç uyku boyunca yavaş bir şekilde gerçekleşiyor” dedi.
Elde edilen bulgular, beynin yeni bilgiyi eski bilgilerden ayıran ve çok kısa zaman dilimlerinde çalışan dahili bir mekanizmaya işaret ediyor.
Araştırmacılar, çalışmanın insanların hafızalarını geliştirmek için yeni tekniklerin geliştirilmesine ve yapay zekanın eğitilmesine katkı sağlaması umudunu taşıyor.
0 Comments