Neolitik Dönemde Avrupa’nın İlk Büyük Savaşı Keşfedildi

Yeni yapılan bir arkeolojik analiz, Avrupa’daki ilk büyük ölçekli savaşın muhtemelen 5 bin yıl önce, Neolitik dönemde yaşandığını ortaya koydu. Bu bulgu, var olan görüşlerden yaklaşık bin yıl daha erken bir tarihe işaret ediyor.

İspanya’daki bir kazı alanında bulunan 300’den fazla iskelet kalıntısının son analizi, bu bireylerin Avrupa’daki ilk savaş dönemine ait kayıplar olduğunu gösteriyor.

Yaklaşık 4 bin ila 9 bin yıl önce Avrupa’da yaşanan çatışmaların dinamikleri hâlâ net bir şekilde anlaşılamıyor. Daha önceki araştırmalarda, Avrupa’daki en eski bilinen çatışmanın yaklaşık 2 bin 800 ila 4 bin yıl önce Tunç Çağı’nda gerçekleştiği düşünülüyordu.

Scientific Reports dergisinde yayımlanan araştırma, İspanya’nın kuzeyindeki Rioja Alavesa bölgesinde bir mağarada bulunan toplu gömü alanındaki kalıntıların çoğunda “erkek yüzdesinin orantısız derecede yüksek” olduğunu ve birçok yaralı kişiye işaret ettiğini belirtiyor.

Oxford Üniversitesi’nden bilim insanlarının da dahil olduğu ekip, bulguların muhtemel olarak aylar süren bir çatışma döneminin izlerini taşıdığını vurguluyor. Önceki araştırmalar, Cilalı Taş Devri’nde yaşanan çatışmaların, birkaç günden uzun sürmeyen ve 20-30 kişilik küçük grupların katıldığı kısa süreli baskınlardan ibaret olduğunu öne sürmüştü.

Bu çerçevede, araştırmacılar ilk toplulukların daha uzun süreli ve büyük ölçekli çatışmaları yönetebilecek lojistik yeteneklere sahip olmadığı varsayımında bulunmuştu.

Son çalışmada 338 iskelet kalıntısını yeniden inceleyen bilim insanları, iyileşmiş ve iyileşmemiş yaraların kanıtlarını aradı. Aynı bölgede keşfedilen çakmaktaşından yapılmış 52 ok ucunu da inceleyen ekip, daha önceki araştırmalarda bu ok uçlarının 36’sının bir hedefe denk gelmesinden kaynaklanan küçük hasarlar taşıdığı tespit edildi.

Araştırmalar, bireylerin yaklaşık yüzde 23’ünün iskeletinde hasar bulunduğunu ve yüzde 10’unun iyileşmemiş yaralar taşıdığını ortaya koyuyor. Bu oranlar, söz konusu dönemdeki iskelet hasarlarının ve iyileşmemiş yaraların tahmin edilen yüzde 7-17 ve yüzde 2-5 civarındaki seviyelerinin oldukça üzerinde.

İyileşmemiş yaraların yaklaşık yüzde 74’ü ve iyileşmiş yaraların da yüzde 70’i erkek bireylerde tespit edilirken, bu durum Neolitik Çağ’ın Avrupa’sındaki diğer toplu ölümlerin görüldüğü alanlarda kaydedilmemiş bir farklılık olarak öne çıkıyor.

Bulgular, gömü alanında birçok kişinin şiddete maruz kaldığını ve çatışmanın kayıplara yol açmış olabileceğini gösteriyor. Ayrıca, iyileşmiş yaraların bu kadar yüksek oranda bulunması, çatışmanın muhtemelen birkaç ay boyunca sürdüğünü öne sürüyor.

Bu uzun süreli savaşın nedenleri henüz belirgin değil. Ancak araştırmacılar, Geç Neolitik dönemde bölgedeki farklı kültürel gruplar arasındaki gerilimlerin olası nedenler arasında olduğunu tahmin ediyor.