Bilim insanları, dünyanın en eski masa oyunlarından birinin kurallarını nihayet çözme aşamasına gelmiş durumda.
1977 yılında İran’daki Şehr-i Suhta arkeolojik kazı alanında yer alan mezarlardan birinde, ilginç bir masa oyunu malzemesi keşfedilmişti.
MÖ 2600-2400 dönemine ait olan bu buluntular, ahşap bir oyun tahtası, 27 taş ve 4 zar içeriyordu.
Başlangıçta, oyunun tüm malzemelerinin tamam olduğu düşünülse de, araştırmacılar kurallarını bir türlü netleştirememişti. Mezopotamya’da daha yakın dönemlere tarihlenen diğer oyunlar göz önünde bulundurularak bazı tahminlerde bulunulmuştu.
Bunlar arasında en dikkat çekeni Ur Kraliyet Oyunu olmuştu. Bu oyunun kurallarının yazılı olduğu bir tabletin keşfi, bilim insanlarının çalışmalarına önemli katkılar sağlamıştı. Uzmanlar, bu oyunda iki rakibin taşlarını belirli bir yol izleyerek tahtadan çıkarmaya çalıştıklarını ve ilk bunu başaran tarafın oyunu kazandığını öngörüyorlardı.
Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)
Essex Üniversitesi’nden bilgisayar bilimcisi Sam Jelveh ve bağımsız arkeolog Hossein Moradi, başka oyunların kurallarını ve yapay zekâ araçlarını kullanarak bu gizemin üstesinden gelmiş gibi görünüyorlar.
Çalışmanın bulguları, ön baskı sunucu SocArXiv’de paylaşılmış ve hakemli dergi olan Iran: Journal of the British Institute of Persian Studies’te yayımlanma onayı almıştır. Bu araştırma, Şehr-i Suhta oyununun Ur Kraliyet Oyunu’ndan daha karmaşık kurallara sahip olduğunu öne sürüyor.
Araştırmacılar, “Bu daha stratejik bir oyun olduğu için oyunculara daha fazla gerilim ve başarı hissi veriyor” ifadesini kullanmıştır.
Ur Kraliyet Oyunu gibi oyunlar, tahtanın içerdiği kare sayısı nedeniyle “20 Kare Oyunu” olarak da adlandırılıyor (Mary Harrsch/Flickr)
Ekip, yılan şeklindeki oyun tahtasına ilişkin olarak şu şekilde değerlendirmiştir:
Yılanın başı ve kuyruğu, tahtanın bitiş noktası veya yönü gibi sembolik anlamlar taşıyor olabilir.
Bilim insanları, 50 deneyimli oyuncuyla kuralların test edilmesi sonucunda oyunun keyifli bir şekilde oynandığını gözlemlemiştir.
Yapılan çalışmaya göre oyunun kuralları şu şekildedir: Her iki tarafın 10’ar adet hareket edebilen taşı bulunmaktadır ve bu taşları 20 yuvarlak bölümden geçirerek rakipten önce dışarı çıkaran kişi oyunu kazanıyor.
Noz atan oyuncular, zar atarak kaç kare ilerleyeceklerini belirlerken, karşı tarafın taşlarını tahtanın başına göndermek de mümkündür. Tahtanın belirli yerleri “güvenli alan” olarak tanımlanmıştır; burada taşlara rakip oyuncunun dokunamadığı düşünülmektedir.
Ayrıca, iki tarafın sab
0 Comments