Son 35 yıl içerisinde, dünyanın en büyük aşağı akışlı nehirlerinin yüzde 44’ünde su miktarında önemli değişiklikler yaşandığına dair yeni bir araştırma ortaya konuldu. Bu hızlı değişimlerin ardındaki sebepler arasında fosil yakıt kaynaklı iklim değişikliği ve insan etkileşimleri ön plana çıkıyor.
Araştırma, Aralık ayının başlarında Science dergisinde yayımlandı. Çalışmanın ana odağı değişimlerin sebepleri değil, kendisi üzerineydi. Kongo Nehri, Yangtze Nehri ve Plata Nehri gibi büyük akarsuların son otuz beş yılda önemli su kayıpları yaşadığı ifade ediliyor.
Çalışmanın ortak yazarlarından Colin Gleason, CNN’e yaptığı açıklamada, daha önceki araştırmaların genellikle en büyük nehirler üzerinde yoğunlaşmasının, belirli yerler ve zaman dilimleriyle sınırlı sonuçlar doğurduğunu belirtti. Yeni çalışma ise, dünya genelindeki nehir değişikliklerini eş zamanlı olarak inceleyerek daha geniş bir perspektif sunuyor.
Gleason ve ekibi, büyük nehirlerin neredeyse yarısında kaydedilen değişikliklerden bahsederken, daha küçük yukarı akışlı nehirlerin yüzde 17’sinde de akış hızında ciddi bir artışın gözlemlendiğini vurguladı. Genel olarak, rapor, bazı nehirlerin akış hızında yıllık yüzde 5 ila 10 oranında değişimler olduğunu ortaya koyuyor. Gleason, bu durumu “hızlı, çok hızlı bir değişim.” şeklinde tanımlıyor.
Bazı nehirlerde görülen artan akış hızı, kar ve buzul erimelerinin devam etmesinden kaynaklanıyor. Bu daha yüksek akış hızlarının, besin maddelerinin daha fazla taşınmasına ve balıkların daha hızlı göç edebilmesine olanak tanıdığı gibi olumlu etkileri olabiliyor. Ancak, bu süreçlerin yanı sıra, hızlı akış oranlarının tortu taşıma kapasitesini olumsuz etkileyebileceği ve hidroelektrik projelerde sorunlara neden olabileceği de vurgulanıyor.
Gleason, önümüzdeki aşamanın nehir akışlarının bu kadar hızlı değişmesinin nedenlerini tespit etmek ve bu duruma uygun yanıtlar geliştirmek olduğunu belirtti. Eğer etkili bir çözüm bulamazsak, iklim değişikliğinin etkilerinin kötüleşmesiyle birlikte önümüzdeki yıllarda daha ciddi değişikliklerle karşılaşma ihtimalimiz yüksek.
0 Comments