Antik Mısır dönemine ait bir mumyada ilk kez hıyarcıklı veba izleri tespit edildi. Bu bulgu, kara ölüm olarak bilinen hastalığın Avrasya dışındaki en eski örneği olarak kaydedildi.
Hıyarcıklı veya bubonik veba olarak bilinen hastalığın nedeni, Yersinia pestis bakteri türüdür. Veba, tarih boyunca Avrupa’da 14. yüzyılda milyonlarca insanın ölümüne yol açmış olup, genellikle kemirgenler üzerinde bulunan pireler aracılığıyla yayılmaktadır.
Söz konusu bakteri, lenf düğümlerinin şişmesine, yüksek ateş, titreme ve nöbet gibi vakaların gözlemlenmesine sebep olmaktadır.
Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)
Daha önce Avrupa ve Asya’da çeşitli tarih öncesi örneklerine rastlanan hıyarcıklı veba, ayrıca Rusya’daki 5 bin yıllık iskeletlerde de tespit edilmişti. Bununla birlikte, MS 6. yüzyılda Doğu Roma İmparatorluğu ve 1855’te Çin, Moğolistan ve Hindistan’da meydana gelen salgınların da bu bakteriden kaynaklandığı tahmin edilmektedir.
Ancak hıyarcıklı vebanın Avrasya dışındaki geçerliliği ve ne kadar eskiye dayandığı konusunda kesin bir bilgi yoktu. 2004 yılında Nil Nehri yakınlarında bulunan pire fosilleri ve Antik Mısır’a ait kayıtlarda veba semptomlarına benzer hastalıkları anlatan belgeler, hastalığın bu bölgede görüldüğünü düşündürüyordu.
Fakat araştırmacılar, bu teoriyi destekleyecek güçlü bir kanıt elde edemiyordu. İtalya’daki Mısır Müzesi’nde yapılan inceleme neticesinde, aranan kanıt bulundu. Bilim insanları, mumyanın yaklaşık 3 bin 300 yıllık olduğunu belirledi.
Antik Mısır’ın Yeni Krallık devrinin ilk dönemine ait bu mumyadaki kemik dokusu ve bağırsak kısmında Y. pestis DNA’sı izlerine ulaşıldı. Araştırmacılar, hastanın hastalığın ileri bir aşamasında vefat ettiğini öne sürüyor.
Yeni çalışmanın sonuçları hakkında araştırmacılar şu şekilde ifade ediyor:
Bu, Avrasya dışında bildirilen ilk tarih öncesi Y. pestis genomu ve Antik Mısır’da vebanın varlığına dair moleküler kanıtı sunuyor.
Ancak ekip, hastalığın bölgede ne kadar yaygın olduğuna dair kesin bir bilgiye ulaşamadıklarını ve bu konuda daha fazla araştırma yapma ihtiyacının altını çiziyor.
0 Comments