Hayvanlar Doğal Afetleri Önceden Tahmin Edebilecek!

Bir grup bilim insanı, köpeklerin, keçilerin ve diğer çiftlik hayvanlarının volkanik patlamalar ile depremler gibi doğal afetleri önceden tahmin etme yeteneklerini araştırmaya başladı.

Bilim insanları, memelilere, kuşlara ve böceklere takılan küçük vericiler aracılığıyla hareketlerini uzaydaki bir uydu üzerinden izlemeyi planlıyor ve bu kapsamda binlerce hayvanı kayıt altına alıyorlar.

Araştırma sürecinde, yaklaşan felaketler karşısında hayvanların verdikleri tepkilerin yanı sıra, ırklar arasında hastalıkların yayılması, iklim değişikliğinin etkileri ve göç modelleri de incelenecek.

Sicilya’daki aktif Etna Yanardağı’nın eteklerinde gerçekleştirilen önceki bir çalışmada, sensörlerin keçilerin patlamadan önce huzursuzlandığını ve daha yüksek otlaklara gitmekten kaçındığını gösterdiği tespit edildi.

Projenin lideri olan Martin Wikelski, Almanya’daki Max Planck Hayvan Davranışları Enstitüsü’nde yürütülen çalışmalarda, “Hayvanlar, neyin yaklaştığını önceden biliyor. Bunun nasıl gerçekleştiğini bilmiyoruz ama bunu yapıyorlar.” ifadesini kullandı.

Ekip, hayvanların volkanik patlamanın yaklaşmakta olduğunun farkında olup olmadığını analiz etmeyi umuyor (AFP)

Wikelski, “Nihayetinde, yaklaşık altı uydudan oluşan bir filosu uzaya fırlatmayı ve bu sistem sayesinde dünya üzerindeki yaban hayatı hareketleri ve hayvan sağlığı hakkında detaylı bilgiler elde etmeyi, aynı zamanda canlıların doğal afetlere nasıl tepki verdiğini ortaya çıkarmayı umuyoruz.” dedi.

Hayvanların bu şekilde davranma nedeninin henüz belirsiz olduğunu belirten Wikelski, tektonik plakaların hareketinin “kayalardan havaya iyonlar” fırlatarak tepkilere neden olabileceğini düşünüyor.

Veri toplama amacıyla kullanılan etiketleme teknolojisi, bilim insanlarının hayvan davranışlarını izlemelerini kolaylaştıran küçük dijital vericiler aracılığıyla işliyor.

Örneğin, yaban domuzuna yerleştirilen bir elektronik kulak küpesi, Afrika domuz vebasının yaban domuzları ile evcil domuzlar arasında hızlı bir şekilde yayıldığını gösterebildi.

Aynı teknoloji, göç olgusunu ve özellikle her yıl Avrupa ile Afrika arasında 3 bin kilometreden fazla yol kat eden ölüm başlı şahin güvelerinin hareketlerini anlamalarına da yardımcı olacak.

Wikelski, “Benzer şekilde, küresel ısınmanın yol açtığı habitat değişikliklerine yönelik hayvan popülasyonlarının tepkilerini inceleyebileceğiz.” ifadelerini kullandı.

Uzayı Kullanarak Hayvan Araştırmaları için Uluslararası İşbirliği (Icarus), birkaç yıl önce fırlatılması planlanmıştı; ancak Ukrayna’nın istilası nedeniyle Uluslararası Uzay İstasyonu’ndaki Rus meslektaşları ile işbirliği durdurulmak zorunda kalmıştı.

Şu anda ekip, proje üzerinde çalışmalarına başlamak için gelecek yıl fırlatılacak yeni bir küçük uydu inşa ediyor.