Bilim insanları, 16. yüzyıldan 18. yüzyıla kadar en az 2 milyon denizcinin hayatını kaybetmesine neden olan iskorbüt hastalığının yeniden yayılma riskine dikkat çekiyor.
C vitamini eksikliğinden kaynaklanan bu hastalık, günümüzde modern toplumlarda pek sık karşılaşılmıyor. Bunun başlıca sebebi, besin değerleri yüksek gıdalara ve taze meyve sebzeye erişimin, tarih boyunca açık sularda uzun süre kalan denizcilere göre oldukça kolay hale gelmiş olmasıdır.
Ancak son yapılan araştırmalar, artan yaşam maliyetinin “denizci hastalığı” olarak bilinen iskorbüt vakalarında bir artışa neden olabileceğini ortaya koyuyor.
BMJ Case Reports isimli hakemli dergide yayımlanan bir araştırmada, 51 yaşında Avustralyalı bir erkeğin durumu incelendi. Bacaklarında ağrılı döküntü şikayetiyle sağlık kuruluşuna başvuran hastanın ilk testleri olumsuz sonuçlandı. Damarlarının iltihaplanma nedenini anlamak amacıyla yapılan bir dizi test sonucunda, hastanın döküntüleri vücudunun farklı bölgelerine yayıldı.
Anemi belirtileri gösteren hastanın idrarında kan bulguları bulunmasına rağmen, otoimmün hastalık, kan hastalığı ya da iç kanama ile ilgili herhangi bir bulguya rastlanmadı.
Nihayetinde doktorlar, hastanın beslenme düzenini sorguladıklarında iskorbüt teşhisi koyabildi. Ekonomik sıkıntılar yaşadığını belirten adam, bazı öğünleri atladığını ve meyve-sebze alımının oldukça azaldığını ifade etti. Daha önce geçirdiği zayıflama ameliyatı sonrası doktoru tarafından önerilen besin takviyelerini de yüksek fiyatlar nedeniyle almayı bıraktığını dile getirdi.
Testler, C vitamini haricinde, diğer temel besin maddelerinin de düşük seviyelerde olduğunu ortaya koydu. Hastaya günlük C ve D3 vitaminleri, folik asit ve multivitamin takviyeleri verildikten sonra sağlığına kavuştu.
Makalenin yazarları, hastalığın nadir görülüyor olmasına rağmen, takibinin önemli olduğunu vurguladı. C vitamini, cildin, kemiklerin ve bağ dokusunun gelişiminde kritik bir rol oynamakla kalmayıp, kırmızı kan hücrelerinin üretiminde demirin emilmesine yardımcı olarak diş sağlığını da etkiliyor.
Limon, portakal, mandalina gibi turunçgillerin yanı sıra çilek, kuşburnu, domates, lahana ve ıspanak C vitamini açısından zengin gıdalardandır. Günde ortalama 75 ila 90 gram C vitamini alınması önerilmektedir.
Vücutta C vitamini eksikliği sadece birkaç ay içerisinde iskorbüte dönüşebilir. Yeni araştırmada ele alınan vakada hasta sağlığına kavuşmuş olsa da, belirtiler arasında ağrılı döküntüler, bacaklarda şişme, yorgunluk ve artan morarma gibi bulguların olduğu belirtiliyor.
Temmuz ayında yayımlanan bir diğer çalışmada, ABD’deki çocuklarda iskorbüt görülme oranının 2016-2020 yılları arasında üç katına çıktığı tespit edildi. Araştırmacılar, otizm veya obezite gibi başka durumların da söz konusu olabileceğine ve düşük sosyoekonomik sınıftaki bireylerin bu hastalık için risk grubu oluşturduğuna dikkat çekmiştir.
Yeni araştırmayı gerçekleştiren ekip, hem sağlık çalışanlarının hem de toplumun genelinin C vitamininin önemini anlamasının hayati bir etki yaratabileceğini ifade ediyor. Uzmanlar, şimdilik ciddi bir endişe gerektirmese de, yaşam maliyetinin yükselmesiyle iskorbütün modern toplumlarda yayılma olasılığının dikkatle izlenmesini öneriyor.
0 Comments