Dev Dolu Tanelerinin Sırları Yüksek Çözünürlükte!

Bilim insanları, ilk defa dev bir dolu tanesinin iç yapısını yüksek çözünürlükte görüntülemeyi başardı. Elde edilen verilerin, büyük fırtınalardaki dolu tanelerinin büyüklüğünü tahmin etmede önemli bir rol oynaması bekleniyor.

Fırtınaların meydana gelmesi sırasında, yağmur damlalarının bulutun soğuk bölgelerinde donarak dolu tanesi haline gelmesi süreci yaşanır. Yer çekiminin etkisiyle ağırlaşan bu parçacıklar aşağı düşerken, daha fazla su damlasının eklenmesiyle dolu tanelerinin boyutları artar.

İspanya’da bulunan Katalonya Meteoroloji Servisi ve Barselona Üniversitesi’ndeki araştırmacılar, çapları 12 santimetreye ulaşan dolu tanelerinin iç yapısını daha önce hiç olmadığı kadar ayrıntılı bir şekilde inceleme fırsatı buldu.

Ekip, 6 Aralık Cuma günü Frontiers in Environmental Science dergisinde yayımladıkları makalelerinde, 2022’de İspanya’nın kuzeydoğusunu etkileyen güçlü fırtınada oluşan büyük dolu tanelerinin iç kısımlarını görüntülediklerini duyurdu.

Bahsi geçen dolu taneleri, bir çocuğun ölümüne ve pek çok kişinin yaralanmasına neden olmuştu.

Dev buz parçalarının iç yapısını incelemek, bu tanelerin gelişim süreçleri hakkında önemli bilgiler sunabilir. Geçmişte ise büyük dolu taneleri, yalnızca kesilerek analiz ediliyordu.

Araştırmacılar, bir diş kliniğindeki bilgisayarlı tomografi cihazını kullanarak 14 dolu tanesinin toplam 512 görüntüsünü elde etti. Makalenin kıdemli yazarı Prof. Xavier Úbeda, bu çalışmada dolu tanelerinin iç katmanları hakkında daha fazla bilgi sağlayabilecek bir teknik kullanılmak istendiğini belirtti:

Bu kadar net görüntüler elde etmeyi beklemiyorduk.

Ekibin yaptığı incelemeler, dış kısmı mükemmel bir küreye yakın olan dolu tanelerinin bile iç yapılarının düzensiz olduğunu ortaya çıkardı. Özellikle en düzgün şekilli buz parçalarının çekirdeklerinin merkezde yer almadığı dikkat çekti.

Bilim insanları, bu durumda dolu tanelerinin her yönden eşit oranda büyümediğini vurguladı. Makalenin yazarlarından Carme Farnell Barqué, bunun, dolu tanesinin en kalın kısmının fırtına süresince farklı yüksekliklerde değil, düşme esnasında oluştuğuna işaret ettiğini ifade etti.

Yeni bulgular sayesinde, benzer şiddetteki fırtınalarda dolu tanelerinin nasıl meydana geleceğinin tahmin edilebileceği öngörülüyor. Böylelikle bu buz parçalarının yol açabileceği ciddi hasarların önüne geçilebilmesi amaçlanıyor.

Çalışmada yer alan bir diğer yazar Tomeu Rigo, “Büyüyen dolu tanesinin her bir katmanını, fırtınanın evrimine dair radar verileriyle ilişkilendirebiliriz” diyerek ekledi:

Bu veriyi yeni fırtınalarla ilişkilendirip bulguları geleceğe yönelik kullanabiliriz.