Yaşlılar Ayrı Yaşayıp Daha Mutlu Oluyor!

Yeni bir araştırma, 60 yaş ve üzerindeki çiftlerin birlikte yaşamaktansa “ayrı yaşayıp birliktelik sürdürdüklerinde” daha mutlu olduklarını ortaya koyuyor.

Henüz yayımlanmamış olan bu geniş ölçekli araştırma, 400 bin haneyi ya da yaklaşık 100 bin kişiyi kapsayan Birleşik Krallık Hane Halkı Boylamsal Çalışması’nın (UK Household Longitudinal Study) verilerini analiz etti. Araştırmacılar, 2011 ile 2023 yılları arasında 60 yaş ve üzerindeki katılımcıların ilişki ve ruh sağlıklarını gözlemledi.

Çalışmada, çiftlerin bekarlık, evlilik, birlikte yaşama ve “ayrı yaşayarak birliktelik sürdürme” (LAT – living apart together) durumlarına göre ruh sağlıklarındaki değişimler incelendi.

Araştırmacılar, LAT ilişkilerine başlama ve son verme durumlarını ele alarak evlilik ve birlikte yaşamayı karşılaştırdı. Bunun sonucunda daha yaşlı yetişkinlerin ruh sağlıklarıyla olan ilişki değerlendirildi.

Daha genç çiftler için birlikte yaşamama durumu, genelde evsel maliyetlerin karşılanamamasıyla ilişkilendirilirken, araştırmacılar daha yaşlı bireyler için bu durumun “uzun vadeli bir düzenleme” olarak belirlendiğini gözlemledi.

Anket sonuçları, Birleşik Krallık’ta LAT ilişkilerin daha yaşlı yetişkinler arasında yüzde 3 ila 4 oranında yaygın olduğunu ve bu oranın ABD, Hollanda ve Kanada gibi diğer Batı ülkeleriyle benzer seviyelerde olduğunu gösterdi.

Bekar olan daha yaşlı kadınların LAT ilişkilere yönelme oranı, evlilik ya da birlikte yaşamaktan 10 kat, daha yaşlı erkeklerde ise evlilikten neredeyse 10 kat ve birlikte yaşamaktan yaklaşık 20 kat daha fazladır.

Araştırmalar, 60 yaş ve üzerindeki bireylerin ayrı yaşayıp birlikte olduklarında, bekar oldukları döneme göre daha iyi bir ruh sağlığına sahip olduklarını ortaya koydu.

Bununla birlikte, 60 yaş ve üzerindeki bireylerin partner bulmasının ruh sağlıklarını biraz daha iyileştirirken, LAT ilişkilere son vermenin boşanma veya birlikte yaşamaya son vermeye göre daha az bir ruh sağlığı riski taşıyabileceği ifade ediliyor.

Çalışma neticesinde, “LAT ilişkilerinden vazgeçmek ruh sağlığı üzerinde, birlikte yaşamaya ve evliliğe son vermekten daha az olumsuz etkiye yol açmaktadır” denilmektedir.

Araştırma, hem daha yaşlı erkeklerde hem de kadınlarda benzer ruhsal sağlık yararlarının bulunduğuna dikkat çekiyor.

LAT ilişkilere geçen daha yaşlı bekarların ruh sağlıkları iyileşirken, LAT ilişkilerden tekrar bekarlığa dönenlerin ruh sağlıklarında gerileme gözlemleniyor.

Sonuçlar, LAT ilişkilerin yaşlılığın bu döneminde önemli bir “cinsiyet-eşitlikçi” aile birliği biçimi olduğunu gösterirken, araştırma evliliğin erkekler üzerindeki olumlu etkilerini de destekliyor.