Tunç Çağı sırasında Avrasya’da meydana gelen veba salgınının yayılmasında koyunların önemli bir rol oynamış olabileceği keşfedildi.
Pek çok hastalık, hayvansal kökenli patojenlerin insanlara geçişi sonucunda ortaya çıkıyor. Hayvanlarda bulunan mikroorganizmalar, bir noktada insanlara bulaşarak onların arasında yayılmaktadır.
Tarihteki en yıkıcı zoonotik hastalıklardan biri olan veba, sıçanların üzerindeki pireler aracılığıyla insanlara geçerek milyonlarca insanın yaşamını kaybetmesine neden oldu.
Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)
Ancak uzmanlar, bu patojenin insanlara nasıl bulaştığına dair bilgi sahibi değildi. Bilim insanları, hayvanlardaki hastalıkların geçmişte insanlara nasıl geçiş yaptığını anlayarak, gelecekte benzer olaylara karşı önlem alabilmeyi umuyor.
Harvard Üniversitesi’nden bir ekibin dahil olduğu araştırmacılar, Tunç Çağı’ndaki Yersinia pestis’in kökenini belirlemek amacıyla günümüz Rusya’sındaki Arkaim arkeolojik alanında yapılan kazılarda hayvanların kemik ve dişlerini inceledi.
Araştırmada, 4 bin yıl öncesine ait bir koyunda o dönemde insanlara bulaşmış olduğu bilinen Y. pestis türünün varlığı tespit edildi.
Bilim insanları, koyundan elde edilen Y. pestis genomunu hem eski hem de modern genomlarla karşılaştırdı. Koyundan alınan örneğin, aynı dönemdeki bir insanı etkileyen patojenle çok benzer özellikler taşıdığı görüldü.
Bulgarı, hakemli dergi Cell’de yayımlanan makalenin ortak yazarlarından Dr. Christina Warinner şu ifadelerle açıkladı:
Eğer bunun bir koyuna ait olduğunu bilmeseydik, muhtemelen herkes bunu başka bir insan enfeksiyonu olarak değerlendirecekti; neredeyse ayırt edilemez nitelikteydiler.
Ekip, bu patojenin henüz bilmediğimiz bir yaban hayvanından koyunlara ve oradan da insanlara bulaşmış olabileceğini öne sürüyor. Bununla birlikte, hastalığın insanlardan koyunlara geçmiş olma ihtimali de bulunmaktadır.
Bahsedilen patojen, diğer veba salgınlarından farklı olarak pireler aracılığıyla bulaşmasını sağlayacak genetik yapıya sahip değil. Bu nedenle araştırmacılar, onun başka bir kaynaktan yayıldığına inanıyor. Max Planck Enstitüsü’nden makalenin bir diğer yazarı Dr. Felix Key, şöyle diyor:
Elimizdeki bulgular, eski koyun ve insan enfeksiyonlarının, hâlâ pek bilinmeyen bir kaynaktan muhtemelen münferit olaylar aracılığıyla yayıldığını gösteriyor.
Araştırmacılar, o dönemde bölgede yaşayan Sintaşta-Petrovka halkının sığır, koyun ve at yetiştiriciliğiyle meşgul olduğuna da dikkat çekmektedir.
Çalışmanın yazarlarından Dr. Taylor Hermes, “Bu erken dönem çoban topluluklarının tahıl depoları fareleri ve pireleri çekmezdi, ayrıca daha önce Sintaşta bireylerinde Y. pestis enfeksiyonları bulunmuştu” şeklinde belirtiyor ve akabinde soruyor:
Kayıp halka çiftlik hayvanları olabilir mi?
Bu toplulukların beslediği hayvanların yabani hayvanlarla temasa geçişi, hastalığın
0 Comments